مدیرکل درمان تأمین اجتماعی مازندران از چالشهای اجرای طرح پزشک خانواده گفت؛
پزشک خانواده در ایستگاه نیمهکاره؛ چرا هزینههای درمان کارگران هنوز کاهش نیافته است؟
طرح پزشک خانواده قرار بود نسخهای برای کاهش هزینههای درمان، جلوگیری از سرگردانی بیماران و دسترسی عادلانهتر مردم به خدمات سلامت باشد؛ اما اکنون پس از سالها اجرای این برنامه در مازندران، مسئولان از وجود گرههایی سخن میگویند که مانع تحقق کامل اهداف آن شده است. از ناقص ماندن نظام ارجاع گرفته تا مشکلات پرداخت و ضعف زیرساختهای الکترونیکی؛ چالشهایی که در نهایت بار آن بر دوش بیمهشدگان و کارگران قرار میگیرد.
به گزارش دسترنج ۲۴،سالهاست که طرح پزشک خانواده بهعنوان یکی از مهمترین برنامههای اصلاح نظام سلامت در مازندران اجرا میشود؛ طرحی که هدف اصلی آن هدایت بیماران از مسیر مشخص درمان، کاهش مراجعات غیرضروری به متخصصان و کنترل هزینههای درمانی بوده است.
با این حال، آنگونه که مدیرکل درمان تأمین اجتماعی مازندران میگوید، این طرح هنوز تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله دارد و برخی از مهمترین حلقههای آن کامل نشده است.
دکتر فریبرز درویش در گفتوگو با خبرنگار ما با تأکید بر اینکه پزشک خانواده باید نخستین محل مراجعه بیماران باشد، اظهار کرد: بخش عمده نیازهای درمانی مردم در همین سطح قابل پاسخگویی است و تنها در موارد ضروری باید بیمار به پزشک متخصص ارجاع داده شود.
به گفته وی، فلسفه اصلی نظام ارجاع این است که درمان بیماران در یک مسیر مشخص و قابل پیگیری انجام شود؛ موضوعی که هم کیفیت خدمات را افزایش میدهد و هم از هزینههای اضافی جلوگیری میکند.
گره اصلی؛ مراجعه مستقیم به متخصص
کارشناسان حوزه سلامت معتقدند یکی از مهمترین مزایای پزشک خانواده، جلوگیری از مراجعات غیرضروری به متخصصان است. اما در مازندران هنوز امکان مراجعه مستقیم به متخصص وجود دارد؛ موضوعی که به گفته مدیرکل درمان تأمین اجتماعی استان، بخشی از اهداف اقتصادی طرح را تحت تأثیر قرار داده است.
درویش میگوید تا زمانی که نظام ارجاع بهصورت کامل اجرا نشود، بیمهگران ناچار به پرداخت هزینههایی هستند که میتوانست در سطح نخست درمان مدیریت شود.
این مسئله از نگاه فعالان حوزه کارگری نیز اهمیت ویژهای دارد؛ چرا که افزایش هزینههای درمان در نهایت بر منابع بیمهای و کیفیت خدماتی که به بیمهشدگان ارائه میشود، تأثیر مستقیم میگذارد.
دغدغه پرداختها و نارضایتی بیمهشدگان
یکی دیگر از چالشهای مهم طرح، مسئله منابع مالی و پرداختهاست.
مدیرکل درمان تأمین اجتماعی مازندران با اشاره به تأخیر در پرداخت سرانه پزشکان خانواده هشدار داده که استمرار این وضعیت میتواند انگیزه ارائه خدمات را کاهش دهد.
از سوی دیگر، تفاوت فرانشیز پرداختی در مراکز مختلف درمانی نیز به یکی از گلایههای بیمهشدگان تبدیل شده است؛ موضوعی که به اعتقاد کارشناسان، با هدف عدالت در دسترسی به خدمات سلامت همخوانی ندارد.
فناوری؛ حلقه مفقوده طرح
در دنیایی که بسیاری از خدمات درمانی به سمت هوشمندسازی حرکت کردهاند، بخشی از مشکلات پزشک خانواده در مازندران همچنان به ضعف زیرساختهای الکترونیکی بازمیگردد.
نبود سامانههای یکپارچه، دشواری نظارت آنلاین بر عملکرد پزشکان و محدودیت در تبادل اطلاعات درمانی، از جمله موانعی است که روند اجرای طرح را با مشکل مواجه کرده است.
به اعتقاد مسئولان تأمین اجتماعی، استقرار کامل پرونده الکترونیک سلامت و ارجاع الکترونیک میتواند بسیاری از این مشکلات را برطرف کند و مسیر درمان بیماران را شفافتر سازد.
کارگران چه انتظاری دارند؟
برای میلیونها بیمهشده و کارگر، موفقیت پزشک خانواده تنها یک برنامه اداری یا درمانی نیست؛ بلکه به معنای کاهش پرداخت از جیب، دسترسی سریعتر به خدمات و جلوگیری از هزینههای اضافی درمان است.
تجربه مازندران نشان میدهد که پزشک خانواده میتواند به ابزاری مؤثر برای تحقق عدالت درمانی تبدیل شود، اما تحقق این هدف نیازمند تکمیل نظام ارجاع، تأمین منابع مالی پایدار، یکپارچهسازی سامانهها و فرهنگسازی گسترده در میان مردم است.
در غیر این صورت، طرحی که قرار بود نسخه درمان بخشی از مشکلات نظام سلامت باشد، همچنان با چالشهایی دستوپنجه نرم خواهد کرد که بیشترین تأثیر آن متوجه بیمهشدگان و اقشار حقوقبگیر جامعه خواهد بود.
