دسترنج گزارش می دهد؛
لبنیات هم از سفره کارگران خط خورد؟!
آمارهای منتشر شده نشان میدهد قیمت شیر خام طی یک سال گذشته رشد چشمگیری را تجربه کرده و همین مسئله بازار محصولات لبنی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
به گزارش خبرنگار دسترنج،وقتی قیمت شیر خام در فاصله فروردین ۱۴۰۴ تا خرداد ۱۴۰۵ حدود ۱۷۰ درصد افزایش پیدا میکند و تنها در سهماهه نخست سال ۱۴۰۵ نیز ۲۹ درصد رشد را تجربه میکند، طبیعی است که بازار لبنیات با موجی از افزایش قیمت روبهرو شود. آمارهای منتشرشده نشان میدهد در یک سال گذشته قیمت شیر بیش از ۱۳۱.۷ درصد، پنیر حدود ۱۲۹.۸ درصد، ماست ۱۲۱.۲ درصد و دوغ ۱۰۳.۷ درصد افزایش یافته است؛ ارقامی که از یک شوک قیمتی جدی در بازار لبنیات حکایت دارد.
اهمیت این اعداد زمانی بیشتر میشود که بدانیم به گفته فعالان این حوزه، شیر خام به طور متوسط حدود ۷۰ درصد از قیمت تمامشده محصولات لبنی را تشکیل میدهد. بنابراین هر تغییر در قیمت آن، بهسرعت در قیمت نهایی شیر، پنیر، ماست و سایر محصولات لبنی در بازار منعکس میشود.
در چنین شرایطی، مسئله تنها افزایش قیمت چند قلم کالا نیست؛ بلکه تغییر در الگوی مصرف خانوارهاست. گزارشها نشان میدهد سرانه مصرف لبنیات در ایران به حدود ۵۰ کیلوگرم در سال رسیده، در حالی که میانگین جهانی حدود ۲۵۰ کیلوگرم برآورد میشود. این فاصله معنادار، نشان میدهد کاهش مصرف لبنیات دیگر یک احتمال آیندهنگرانه نیست، بلکه واقعیتی جاری در سبد غذایی بخش قابل توجهی از جامعه و بهویژه کارگران است.
برای جامعه کارگری، این فشار بسیار ملموستر است. خانوارهای کارگری که با درآمدهای ثابت و محدود زندگی میکنند، در مواجهه با رشد هزینههای معیشت، ناچار به حذف یا کاهش اقلام ضروری از سبد غذایی خود شدهاند. در این میان، لبنیات که زمانی یکی از بدیهیترین اجزای سفره کارگران بود، امروز به کالایی تبدیل شده که خرید آن نیازمند تصمیمگیری و اولویتبندی جدی است.
در سوی دیگر ماجرا، تولیدکنندگان نیز از افزایش هزینههای تولید، نهادههای دامی، حملونقل و انرژی سخن میگویند. همین موضوع باعث شده بازار لبنیات در وضعیتی قرار گیرد که هم تولیدکننده تحت فشار هزینههاست و هم کارگران و سایر اقشار کمدرآمد تحت فشار قیمتها؛ وضعیتی که نشاندهنده اختلال در تعادل زنجیره تولید تا مصرف است.
در نهایت، لبنیات دیگر صرفاً یک کالای مصرفی ساده نیست؛ بلکه به شاخصی از وضعیت معیشتی خانوارها و بهویژه کارگران تبدیل شده است. وقتی رشد قیمتها با کاهش قدرت خرید همزمان میشود، نخستین نتیجه آن حذف تدریجی اقلام ضروری از سبد غذایی است و در این میان، لبنیات یکی از اولین قربانیان این روند به شمار میرود.
پرسش اصلی امروز دیگر صرفاً درباره افزایش قیمتها نیست؛ بلکه این است که چه بخشی از جامعه کارگری هنوز توان حفظ حداقل الگوی تغذیهای استاندارد را دارد و این روند در نهایت چه اثری بر سلامت عمومی و آینده نسل جدید خواهد گذاشت.
