یادداشت دسترنج ۲۴
۱۲ کارگر رفتند سر کار، اما به خانه برنگشتند؛ سهم خانوادههایشان از این زندگی چه شد؟
۱۲ نفر جانشان را از دست دادهاند؛ ۱۲ خانواده عزادار شدهاند و سه کارگر دیگر هم در بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان بستری هستند. این فقط یک خبر تلخ درباره واژگونی یک اتوبوس نیست. حرف از انسانهایی است که صبح از خانه بیرون رفتند تا کار کنند، حقوق بگیرند و زندگی خانوادهشان را بچرخانند، اما دیگر هیچوقت به خانه برنگشتند.
شاید یکی از آنها قول داده بود بعد از کار برای فرزندش چیزی بخرد. شاید یکی دیگر قرار بود آخر ماه اجاره خانه را بدهد. شاید هم کسی در خانه منتظرش بود تا با شنیدن صدای کلید، خیالش راحت شود که دوباره سالم برگشته است.
اما این بار خبری از برگشتن نبود.
تلخ است؛ خیلی تلخ است که کارگر برای نان درآوردن از خانه بیرون برود و جانش را در مسیر محل کار از دست بدهد. خانوادهای که صبح با خیال یک روز معمولی از خواب بیدار شده، حالا باید با جای خالی عزیزی کنار بیاید که دیگر هیچوقت پشت در خانه ظاهر نمیشود.
اما یک سؤال جدی وجود دارد: چرا باید جان کارگر تا این اندازه ارزان تمام شود؟
رئیس شورای اسلامی کار استان ایلام از وخامت حال سه مصدوم خبر داده و نقص ایمنی اتوبوس پیمانکاری را یکی از عوامل حادثه دانسته است. اگر واقعاً وسیله نقلیه مشکل ایمنی داشته، چه کسی باید پاسخ بدهد؟ چه کسی مسئول بوده که کارگران را با چنین خودرویی جابهجا میکرده؟ پیمانکار کجا بوده و نظارت بر سرویس رفتوآمد کارگران چگونه انجام شده است؟
مگر جان این کارگران با جان دیگران فرق دارد؟ مگر خانوادههای آنها کمتر از خانوادههای دیگر حق دارند عزیزشان سالم به خانه برگردد؟
سالهاست کارگران با حقوقهای پایین، قراردادهای ناپایدار و نگرانی از فردای خود زندگی میکنند. حالا باید نگران وسیلهای هم باشند که هر روز آنها را به محل کار میبرد؟ یعنی کارگر باید وقتی سوار سرویس میشود، با خودش فکر کند شاید این آخرین باری باشد که خانوادهاش را میبیند؟
سرویس کارگران نباید جایی برای کم کردن هزینههای پیمانکار باشد. اتوبوسی که قرار است جان دهها کارگر را به مقصد برساند، باید از نظر فنی و ایمنی در بهترین شرایط ممکن باشد. این دیگر موضوع تشریفات و هزینه اضافی نیست؛ بحث جان انسانهاست.
البته هنوز باید منتظر نظر کارشناسان درباره علت دقیق حادثه ماند، اما یک چیز روشن است: این اتفاق نباید با چند پیام تسلیت و چند وعده پیگیری تمام شود.
خانوادههای این ۱۲ کارگر حق دارند بدانند چه اتفاقی افتاده است. حق دارند بدانند آیا میشد جلوی این حادثه را گرفت؟ آیا اتوبوس از نظر فنی سالم بوده؟ آیا پیمانکار به وظیفهاش عمل کرده؟ آیا کسی بر ایمنی سرویس نظارت داشته است؟
این خانوادهها فقط یک عزیز را از دست ندادهاند؛ نانآور، تکیهگاه و بخشی از زندگیشان را از دست دادهاند. با یک پیام تسلیت نمیتوان جای پدر را برای فرزندش پر کرد، نمیتوان همسر داغدار را آرام کرد و نمیتوان به مادری که چشمانتظار فرزندش است گفت زندگی مثل قبل ادامه پیدا میکند.
سه کارگر مصدوم هم هنوز در بیمارستان بستریاند. خانوادههایشان هر لحظه چشم به راه یک خبر خوب هستند. امیدواریم این سه نفر هرچه زودتر سلامتیشان را به دست بیاورند و خانوادههایشان از این نگرانی نجات پیدا کنند.
حرف آخر اینکه، کارگر برای کار کردن جانش را به خطر نمیاندازد؛ او برای زندگی کردن کار میکند. قرار نیست هزینه کمکاری، بیاحتیاطی یا صرفهجویی در هزینههای پیمانکاری را با جان خودش و خانوادهاش بپردازد.
۱۲ کارگر دیگر میان ما نیستند. حالا حداقل کاری که میتوان برای آنها و خانوادههایشان انجام داد، روشن شدن حقیقت و برخورد با مقصران احتمالی است. نه پروندهای که خاک بخورد، نه وعدهای که فراموش شود و نه تسلیتی که جای پاسخگویی را بگیرد.
کارگر باید با خیال راحت به سر کار برود و سالم به خانه برگردد. این خواسته زیادی نیست؛ حق طبیعی هر انسانی است.

