پرواز سرسامآور اجارهبها و تنگنای معیشتی در مرکز مازندران؛
سرپناهِ از دسترفته؛ وقتی چند خانواده برای یک سقف اجارهای همخانه میشوند
این روزها در کوچهپسکوچههای ساری، افزایش هزینه مسکن زندگی بسیاری از مستأجران را با چالشهای جدی روبهرو کرده است؛ از قراردادهایی با ارقام سنگین و کاهش متراژ خانهها تا روایت خانوادههایی که برای مدیریت هزینهها، ناچار به سکونت مشترک زیر یک سقف اجارهای شدهاند. در شهری که تأمین مسکن برای بخشی از خانوارهای حقوقبگیر دشوارتر شده، پرسش اصلی این است که فاصله میان درآمد خانوادهها و هزینه تأمین سرپناه چگونه باید جبران شود؟
گزارش میدانی دسترنج ۲۴ از کف بازار مسکن ساری حکایت از داغی دارد که هر روز عمیقتر میشود. وقتی پای صحبت فعالان صنفی و اهالی فن مینشینی، متوجه میشوی آمار و ارقام خشک و خالی، ذرهای از عمق فاجعهای را که بر دوش خانوادههای زحمتکش سنگینی میکند، روایت نمیکنند. در این بازار بیرقیب، تمام فشارِ رکودِ سنگین، یکجا روی گلوی بخش «اجاره» آوار شده است.
رقمی که دیگر با هیچ حقوقی همخوانی ندارد
تصور کنید؛ آپارتمانی قدیمیساز با متراژ ۷۰ الی ۸۰ متر و قدمتی بیش از دو دهه در مناطق مرکزی شهر مثل «سلمان فارسی»، امروز به رقمی در حدود یک میلیارد تومان رهن کامل رسیده است. رقمی که برای یک کارگر یا بازنشستهای که با چنگ و دندان چرخ زندگی را میچرخاند، نهتنها دستنیافتنی، بلکه شبیه به یک شوخی تلخ است.
اینجا دیگر بحثِ «سقف ۲۵ درصدی» هم مایه خندهی تلخ بازار شده است؛ دستوری که نه ضمانت اجرایی دارد و نه درمانی بر دردِ بیسرپناهی است.
از چمدانهایی که راهی انبار شدند تا مهاجرت به روستاها
فشارِ اجارهبها، شکل و فرم زندگیها را در ساری تغییر داده است. وقتی توان تمدید قرارداد در مرکز شهر نیست، داستانِ تلخِ جابهجاییها شروع میشود. بسیاری از خانوادهها چارهای جز این نمیبینند که وسایل زندگیشان را در یک انبار امانت بگذارند، فرزندان را بردارند و موقتاً به خانه پدری پناه ببرند.
اما این فقط نیمی از ماجراست؛ یک «مهاجرت خاموش» در جریان است. خانوادههایی که سالها در مرکز شهر زندگی کردهاند، حالا زیر بارِ اجارههای کمرشکن، ناچار به ترکِ شهر و پناه بردن به حاشیهها و روستاهای اطراف شدهاند. مردمی که شهر را با حضورشان زنده نگه میداشتند، حالا به اجبار، کیلومترها دورتر از محل کار و مدرسه فرزندانشان، به دنبال سقفی ارزانتر میگردند. این یک «عقبنشینیِ اجباری» از بطنِ شهر است که پیوندهای اجتماعی و خانوادگی را در ساری به شدت تحت فشار قرار داده است.
در کنار این، پدیده تلخِ «همخانگی چند خانواده زیر یک سقف» نیز در حال شکلگیری است؛ برادران یا بستگانی که با هم دست به دست هم میدهند تا شاید بتوانند با روی هم گذاشتنِ پساندازهای اندکشان، سقفی را کرایه کنند. تصویری دردناک که ناخودآگاه آدم را به یاد سبکزندگی دهههای گذشته میاندازد، با این تفاوت که آن روزها از سر صمیمیت بود و امروز از سرِ استیصال!
موجر و مستأجر؛ هر دو گرفتار در منگنه
نباید فراموش کرد که این سکه، روی دیگری هم دارد. کسی منکر این نیست که مالک هم در این آشفتهبازارِ تورم دستتنهاست؛ وقتی ارزش ملک ناگهان جهش چندبرابری پیدا میکند، صاحبخانه هم برای حفظ ارزش دارایی و امرار معاش چشم به درآمد اجاره دوخته است. مشکلْ آب رفتنِ مداوم ارزشِ پول ملی و جاماندنِ حقوقها از این تورم است که هر دو سویِ ماجرا را به ستوه آورده است.
چراغهایی که در بازار خاموش میشوند
این بحران تنها به خانهها محدود نمانده است. روایتهای میدانی نشان میدهد اگر تدبیری اندیشیده نشود، تا ماههای آینده موجی از تعطیلی واحدهای صنفی خرد را در سطح شهر خواهیم دید؛ فاجعهای خاموش که دایرهی بیکاری و تنهاییِ معیشتی خانوادهها را بازتر خواهد کرد.
به گزارش خبرنگار ما،حالا دغدغه اهالی ساری نه گلایه، که پیدا کردن جوابی برای یک سوال ساده است: برای این گره کورِ معیشتی، کدام تدبیر قرار است به دادِ سفرههای کوچک و سقفهای لرزانِ این دیار برسد؟

