تحلیل دسترنج ۲۴ از ضرورت ساماندهی بازدیدهای میدانی مدیران از واحدهای تولیدی مازندران؛
مسئولان میآیند، عکس میگیرند و میروند؛ سهم تولید از این بازدیدها چیست؟
در مازندران، حضور مسئولان در واحدهای صنعتی و تولیدی به روالی جدی برای شنیدن مشکلات فعالان اقتصادی تبدیل شده است؛ اما پرسش مهم اینجاست که این بازدیدها تا چه اندازه به تصمیمهای مشخص و گرهگشایی واقعی منجر میشوند؟ «دسترنج ۲۴» در این گزارش، با تمرکز بر ضرورت هدفمند شدن بازدیدهای صنعتی، پیشنهاد تشکیل «کارگروه تخصصی بازدیدهای صنعتی» را بررسی میکند؛ سازوکاری که میتواند با اولویتبندی واحدها، حضور مدیران مرتبط و پیگیری مصوبات، فاصله میان «بازدید» و «نتیجه» را کوتاهتر کند.
به گزارش خبرنگار دسترنج ۲۴،در مازندران، حضور مسئولان در کارخانهها و واحدهای تولیدی دیگر صحنهای دور از انتظار نیست؛ استاندار، مدیران دستگاههای اجرایی، مسئولان قضایی و دیگر متولیان اقتصادی بارها پای صحبت تولیدکنندگان نشستهاند تا از نزدیک در جریان مشکلات قرار گیرند. این حضور، بیتردید میتواند برای تولیدکننده امیدآفرین باشد؛ اما یک سؤال اساسی همچنان پابرجاست: آیا هر بازدید الزاماً به یک گرهگشایی واقعی منجر میشود؟
مسئله امروز شاید کمبود بازدید نباشد؛ مسئله این است که بعد از بازدید چه اتفاقی میافتد؟ چه کسی مسئول اجرای تصمیم است؟ چه زمانی باید نتیجه مشخص شود و چه نهادی باید آن را پیگیری کند؟
از همین نقطه، ضرورت بازنگری در شیوه برنامهریزی بازدیدهای صنعتی مطرح میشود؛ نه برای کاهش حضور مدیران در میدان تولید، بلکه برای آنکه این حضور هدفمندتر، کارشناسیتر و نتیجهمحورتر شود.
همه مشکلات را نمیتوان با یک نسخه حل کرد
واحدهای تولیدی مازندران مشکلات یکسانی ندارند. یک کارخانه ممکن است با مشکل نقدینگی و تسهیلات بانکی مواجه باشد، واحدی دیگر گرفتار مسائل زیرساختی باشد و مجموعهای نیز برای حل یک موضوع حقوقی یا اداری نیازمند هماهنگی چند دستگاه باشد.
بنابراین، منطقی است که پیش از هر بازدید مشخص شود مسئله چیست و چه کسی اختیار حل آن را دارد.
اگر مشکل بانکی است، مدیر بانکی باید پای کار باشد؛ اگر مسئله برق، گاز، تأمین اجتماعی یا مجوزهای اداری است، دستگاه مربوطه باید پاسخگو باشد. حضور مدیرانی که ارتباط مستقیمی با مسئله ندارند، الزاماً به حل سریعتر مشکل کمک نمیکند.
یک سؤال مهم؛ کدام واحد باید در اولویت باشد؟
در کنار نوع مشکل، موضوع دیگری نیز اهمیت دارد: اولویتبندی واحدهای تولیدی! مازندران هم کارگاههای کوچک دارد و هم واحدهایی که صدها نفر در آنها مشغول به کار هستند یا در صادرات و زنجیره تولید نقش دارند. حمایت از هر واحد تولیدی ارزشمند است، اما ظرفیت مدیران ارشد استان محدود است و باید برای آن بیشترین اثرگذاری را ایجاد کرد.
میزان اشتغال، ظرفیت تولید، حجم سرمایهگذاری، نقش صادراتی، اهمیت واحد در زنجیره تأمین و امکان حل مشکل، میتواند مبنای این اولویتبندی قرار گیرد.
به بیان سادهتر، سؤال این نیست که کدام کارخانه ارزش بازدید دارد؟ بلکه این است که کدام بازدید میتواند بیشترین اثر را در حفظ تولید و اشتغال ایجاد کند؟
پیشنهاد تشکیل «کارگروه تخصصی بازدیدهای صنعتی»
برای پاسخ به این مسائل، میتوان تشکیل یک «کارگروه تخصصی بازدیدهای صنعتی» را در سطح استان مورد بررسی قرار داد؛ کارگروهی که پیش از هر بازدید، وضعیت واحد تولیدی را بررسی و مقصد، موضوع و افراد حاضر را بر اساس یک برنامه مشخص تعیین کند.
اداره کل صنعت، معدن و تجارت و شرکت شهرکهای صنعتی میتوانند در این سازوکار نقش محوری داشته باشند و اطلاعات واحدها، میزان اشتغال، ظرفیت تولید و مشکلات آنها را جمعآوری و اولویتبندی کنند.
در این مدل، بازدیدها میتوانند در قالب یک تقویم مشخص ماهانه انجام شوند و هر بازدید با یک هدف روشن همراه باشد.
استاندار و مسئولان ارشد؛ برای کدام پروندهها وارد شوند؟
حضور مدیران ارشد زمانی بیشترین اثر را دارد که مسئله نیازمند تصمیمگیری در سطح بالاتر یا هماهنگی چند دستگاه باشد.
اگر یک مشکل در سطح کارشناسی قابل حل است، همان مسیر باید طی شود؛ اما وقتی یک واحد تولیدی با چند مانع همزمان مواجه است و حل آن به تصمیم چند دستگاه نیاز دارد، حضور مقام ارشد میتواند روند کار را سرعت ببخشد.
در واقع، مسئله، کاهش حضور مسئولان نیست؛ مسئله استفاده درست از ظرفیت آنهاست.
مهمتر از بازدید؛ «بعد از بازدید»
شاید مهمترین حلقه مفقوده هر بازدید، مرحله پس از پایان جلسه باشد.
برای هر بازدید میتوان صورتجلسهای مشخص شامل مشکل، تصمیم، دستگاه مسئول، مهلت اجرا و نحوه پیگیری تهیه کرد. سپس در دورههای زمانی مشخص، نتیجه مصوبات بررسی شود.
در این صورت، بازدید بعدی یک کارخانه میتواند به جای تکرار مشکلات قبلی، به بررسی این سؤال اختصاص پیدا کند که تصمیم قبلی چه میزان اجرا شده است؟
این تغییر کوچک در فرآیند، بازدید را از یک جلسه مقطعی به یک چرخه حل مسئله تبدیل میکند.
از «بازدید» به «نتیجه»
اگر قرار باشد بازدیدهای صنعتی به بخشی از نظام حمایت از تولید تبدیل شوند، باید سه مرحله به یکدیگر متصل باشند: شناخت دقیق مشکل، تصمیمگیری در سطح مناسب و پیگیری تا حصول نتیجه.
در چنین ساختاری، تولیدکننده نیز مسیر مشخصتری برای پیگیری خواهد داشت و دستگاههای مسئول میدانند چه وظیفهای بر عهده آنهاست.
مازندران ظرفیتهای صنعتی و تولیدی قابل توجهی دارد و بسیاری از مسائل این بخش نیز با هماهنگی میان دستگاهها قابل پیگیری است. تشکیل یک کارگروه تخصصی برای ساماندهی بازدیدها میتواند به مدیریت استان کمک کند تا این ظرفیتها را هدفمندتر به کار گیرد.
در نهایت، ارزش یک بازدید را نه تعداد عکسها و جلسات، بلکه تعداد گرههایی باید سنجید که پس از آن واقعاً باز شدهاند. این همان نقطهای است که میتواند حضور میدانی مسئولان را از یک اقدام مدیریتی به یک ابزار مؤثر برای حمایت از تولید تبدیل کند.
