نگرانی یک کارشناس کشاورزی از تبعات روانی تصمیمهای وارداتی در بازار برنج؛
احمد زیارلاریمی: واردات برنج لازم است، اما نه به قیمت بازی با سفره کشاورز / ذخیرهسازی راهبردی با واردات بیحساب تفاوت دارد
تصمیم اخیر درباره رفع ممنوعیت واردات برنج، بار دیگر بحث قدیمی میان «امنیت غذایی» و «حمایت از تولید داخلی» را داغ کرده است. احمد زیارلاریمی، دانشآموخته حوزه کشاورزی، در گفتوگو با دسترنج ۲۴ با تأکید بر ضرورت تأمین ذخایر راهبردی کشور، معتقد است واردات باید در چارچوب برنامه کارشناسی و زمانبندی دقیق انجام شود و اعلام عمومی چنین تصمیمهایی در فصل برداشت میتواند به زیان کشاورزان و به سود دلالان تمام شود.
احمد زیارلاریمی در گفتوگو با خبرنگار دسترنج ۲۴ با اشاره به شرایط خاص کشور اظهار کرد: «من بهعنوان دانشآموخته حوزه کشاورزی با واردات بیرویه، بدون برنامه و غیرکارشناسی محصولات کشاورزی، بهویژه محصولاتی مانند برنج که امکان تولید آن در داخل کشور وجود دارد، مخالف هستم. بهخصوص زمانی که کشاورزان در فصل برداشت قرار دارند و هر تصمیمی میتواند مستقیماً بر بازار و درآمد آنها اثر بگذارد.»
وی افزود: «البته این نگاه به معنای مخالفت با اصل واردات نیست. کشور برای تأمین نیاز مصرفی خود به واردات بخشی از برنج نیاز دارد، اما این واردات باید بر اساس نیاز واقعی، مطالعات کارشناسی و در زمان مناسب انجام شود؛ نه اینکه بدون توجه به شرایط تولیدکننده داخلی، بازار را با شوک مواجه کند.»
تصمیمی برای روزهای سخت؛ اما با یک خطای رسانهای
این کارشناس کشاورزی با اشاره به شرایط کنونی کشور ادامه داد: «رفع ممنوعیت واردات برنج را میتوان از زاویه دیگری نیز بررسی کرد. اگر هدف از این تصمیم، افزایش ذخایر راهبردی و آمادگی برای شرایط احتمالی بحرانی باشد، چنین اقدامی میتواند در قالب پدافند غیرعامل و تأمین امنیت غذایی کشور قابل تحلیل باشد.»
زیارلاریمی تصریح کرد: «کشورها در شرایط خاص باید برای تأمین کالاهای اساسی خود برنامه داشته باشند و ذخیرهسازی اقلامی مانند برنج یک ضرورت است، اما مسئله مهم، شیوه اجرای این سیاستهاست.»
وی با انتقاد از رسانهای شدن این تصمیم گفت: «به اعتقاد من، یکی از اشکالات این بود که موضوعی با ماهیت مدیریتی و راهبردی، به یک پیام عمومی در بازار تبدیل شد. حتی اگر در شرایط فعلی امکان واردات گسترده وجود نداشته باشد، انتشار چنین اخباری میتواند فضای روانی بازار را تغییر دهد.»
وقتی خبر واردات، ابزار فشار بر کشاورز میشود
این دانشآموخته حوزه کشاورزی خاطرنشان کرد: «بازار کشاورزی فقط با عرضه و تقاضای واقعی حرکت نمیکند؛ فضای روانی نیز نقش بسیار مهمی دارد. زمانی که خبر رفع ممنوعیت واردات در فصل برداشت منتشر میشود، برخی واسطهها و دلالان ممکن است از این فضا استفاده کنند و با ایجاد انتظار کاهش قیمت، محصول کشاورز را ارزانتر خریداری کنند.»
وی ادامه داد: «در چنین شرایطی، آسیب اصلی متوجه تولیدکنندهای میشود که ماهها برای تولید محصول هزینه کرده و اکنون در زمان برداشت، نیازمند یک بازار باثبات و منطقی است.»
نیاز کشور به واردات مدیریتشده است، نه واردات بیضابطه
زیارلاریمی با اشاره به میزان تولید و مصرف برنج در کشور گفت: «نیاز سالانه برنج کشور حدود ۳ میلیون تن است که حدود ۲ میلیون تن آن در داخل تولید میشود و نزدیک به یک میلیون تن دیگر باید از طریق واردات تأمین شود. بنابراین واردات بخشی از نیاز کشور، موضوعی پذیرفتهشده است، اما باید مدیریتشده باشد.»
وی افزود: «واردات باید در زمان مناسب و خارج از دوره برداشت محصول انجام شود تا به تولید داخلی لطمه نزند. همچنین بهتر است این فرآیند از طریق مجموعههای مسئول مانند شرکتهای تعاونی و سازمان مرکزی تعاون روستایی، با نظارت دقیق و هدف تنظیم بازار صورت گیرد.»
امنیت غذایی بدون کشاورز قدرتمند امکانپذیر نیست
این کارشناس کشاورزی در پایان تأکید کرد: «امنیت غذایی تنها با واردات تأمین نمیشود. کشوری که تولیدکننده داخلی خود را تضعیف کند، در آینده وابستگی بیشتری پیدا خواهد کرد. حمایت از کشاورز به معنای نادیده گرفتن مصرفکننده نیست؛ بلکه به معنای ایجاد تعادل میان منافع تولیدکننده و نیاز جامعه است.»
وی گفت: «ذخیرهسازی راهبردی و آمادگی برای شرایط بحرانی اقدامی ضروری است، اما نباید بهانهای برای واردات بیحساب و تصمیمهایی شود که هزینه آن را کشاورز ایرانی پرداخت کند.»
