هادی اعلمی فریمان در تحلیل آخرین تحولات روابط تهران و واشنگتن مطرح کرد:
حمله سهروزه به ایران؛ راهبرد فشار نظامی یا اهرم مذاکراتی؟
یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به گزارشهای منتشرشده درباره احتمال حملات هوایی کوتاهمدت آمریکا و اسرائیل علیه ایران، معتقد است تحقق هرگونه توافق میان تهران و واشنگتن، به تغییر رویکرد راهبردی دو طرف و عبور از سیاست خرید زمان وابسته است؛ رویکردی که به گفته او، بدون توجه به تحولات داخلی و ضرورت همکاری در عرصه بینالملل نمیتواند به مصالحهای پایدار منجر شود.
به گزارش دسترنج ۲۴ و به نقل از ایلنا، هادی اعلمی فریمان، کارشناس مسائل بینالملل، در تحلیل گزارشهای مربوط به احتمال اجرای عملیات هوایی سه یا چهارروزه علیه ایران، اظهار کرد: به نظر میرسد برخی در آمریکا و اسرائیل همچنان بر این باورند که با انجام حملات هوایی شدید در یک بازه زمانی محدود، میتوانند زیرساختهای اساسی ایران را هدف قرار دهند و کشور را با اختلال جدی مواجه کنند.
وی با اشاره به اظهارات دونالد ترامپ درباره احتمال استفاده از تسلیحات بسیار قدرتمند علیه ایران، گفت: استفاده از سلاح هستهای یا اعزام گسترده نیروهای زمینی میتواند پیامدهای سیاسی و اجتماعی قابلتوجهی در داخل آمریکا داشته باشد؛ زیرا افکار عمومی این کشور نسبت به افزایش تلفات نیروهای نظامی حساس است.
این کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به تجربه جنگ ویتنام و دیگر مداخلات نظامی آمریکا افزود: هزینههای انسانی عملیات زمینی همواره یکی از عوامل مؤثر بر نگرش جامعه آمریکا به جنگ بوده است و به همین دلیل، گزینههای نظامی باید از منظر پیامدهای داخلی و خارجی نیز بررسی شوند.
عملیات محدود نظامی و محاسبات سیاسی واشنگتن
اعلمی فریمان درباره احتمال تأثیرگذاری حمله نظامی بر انتخابات میاندورهای آمریکا اظهار کرد: ممکن است طرحهایی برای انجام عملیات در یک بازه زمانی کوتاه با محاسبات سیاسی داخلی ارتباط داشته باشند. با این حال، مسائل اقتصادی و انرژی نیز از موضوعات مهم در افکار عمومی آمریکا هستند و نمیتوان تأثیر آنها را بر تصمیمگیریهای سیاسی نادیده گرفت.
وی همچنین با اشاره به تفاوت شرایط سیاسی داخلی آمریکا و اسرائیل، گفت: ممکن است دولت اسرائیل محاسبات متفاوتی درباره زمانبندی اقدام نظامی داشته باشد و در این زمینه، شرایط داخلی دو طرف الزاماً یکسان نیست.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که گزارشهایی درباره گزینههای احتمالی نظامی علیه ایران منتشر شده است؛ با این حال، طرح سناریوهای نظامی در رسانهها بهخودیخود به معنای اتخاذ تصمیم قطعی برای اجرای آنها نیست.
مذاکرات ایران و آمریکا؛ توافق بدون تغییر راهبردی دشوار است
این کارشناس مسائل بینالملل در ادامه، با اشاره به چشمانداز مذاکرات تهران و واشنگتن، گفت: تحقق توافق به این بستگی دارد که آیا دو طرف واقعاً به این نتیجه رسیدهاند که باید مسیر روابط خود را تغییر دهند یا اینکه مذاکرات را صرفاً ابزاری برای خرید زمان و پیگیری اهداف قبلی میدانند.
وی توضیح داد: اگر طرفین بدون بازنگری در راهبردهای اصلی خود، صرفاً به دنبال مدیریت موقت بحران باشند، زمینه لازم برای مصالحه پایدار فراهم نخواهد شد؛ زیرا اختلافات بنیادین همچنان باقی میمانند و هر توافقی در معرض شکست قرار میگیرد.
اعلمی فریمان با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در سیاست خارجی افزود: حرکت به سمت عادیسازی روابط مستلزم پذیرش امتیازهای متقابل و گفتوگو درباره موضوعاتی همچون پرونده هستهای و ترتیبات امنیتی منطقه است. به اعتقاد وی، همکاری متقابل میتواند زمینه کاهش تنشها و دستیابی به توافقهای پایدارتر را فراهم کند.
نقش روسیه در مذاکرات؛ اولویت با تأمین منافع ملی
این تحلیلگر مسائل بینالملل درباره احتمال میانجیگری روسیه میان ایران و آمریکا نیز اظهار کرد: مسکو در تصمیمگیریهای خود منافع ملیاش را دنبال میکند و نمیتوان انتظار داشت که لزوماً منافع ایران را در اولویت قرار دهد.
وی افزود: اگر دو طرف اراده جدی برای حل اختلافات داشته باشند، گفتوگوی مستقیم میتواند یکی از مسیرهای پیگیری توافق باشد و در چنین شرایطی، ضرورت استفاده از میانجی نیز باید بر اساس نیازهای واقعی مذاکرات ارزیابی شود.
پیوند سیاست داخلی و خارجی؛ متغیری تعیینکننده در معادلات ایران
اعلمی فریمان در بخش دیگری از این گفتوگو، با تأکید بر ارتباط متقابل سیاست داخلی و خارجی، اظهار کرد: وضعیت اقتصادی، تورم، سطح رضایتمندی عمومی و امکان اصلاحات داخلی، از جمله عواملی هستند که میتوانند بر ظرفیت کشور برای مواجهه با فشارهای خارجی اثر بگذارند.
وی با اشاره به دیدگاههای متفاوت در جامعه درباره مذاکره و مقاومت گفت: بخشی از افکار عمومی بر ضرورت صلح و مذاکره تأکید دارند و گروهی دیگر، مقاومت را راه دستیابی به اهداف خود میدانند. از این رو، توجه به مطالبات داخلی و تقویت رضایتمندی عمومی میتواند در افزایش ظرفیت سیاست خارجی کشور نقش داشته باشد.
این کارشناس مسائل بینالملل همچنین درباره احتمال حمله زمینی آمریکا به ایران گفت: ارزیابی این سناریو به مجموعهای از عوامل نظامی، سیاسی و اقتصادی بستگی دارد. وی احتمال داد که در صورت تشدید فشارها، بهجای عملیات زمینی گسترده، گزینههایی مانند حمایت از نیروهای نیابتی یا اقدامات محدود در مناطق مرزی نیز مورد توجه قرار گیرد؛ هرچند تحقق چنین سناریوهایی نیازمند شواهد و اطلاعات مستقل است.
آینده مذاکرات در گرو انتخاب میان تقابل و همکاری
مجموع ارزیابیهای مطرحشده از سوی این کارشناس نشان میدهد که از نگاه وی، آینده روابط ایران و آمریکا صرفاً به طرحهای نظامی یا زمانبندی احتمالی حملات وابسته نیست، بلکه نوع نگاه دو طرف به مذاکره، میزان آمادگی برای پذیرش امتیازهای متقابل و شرایط داخلی کشورها نیز در این روند نقش دارد.
بر این اساس، چنانچه مذاکرات به ابزاری برای مدیریت موقت بحران تبدیل شود و تغییر معناداری در اهداف راهبردی طرفین رخ ندهد، دستیابی به توافقی پایدار با دشواری روبهرو خواهد شد؛ در مقابل، حرکت به سمت گفتوگو و همکاری میتواند مسیر متفاوتی را برای کاهش تنشها فراهم کند.
مجموع ارزیابیهای مطرحشده از سوی این کارشناس نشان میدهد که از نگاه وی، آینده روابط ایران و آمریکا صرفاً به طرحهای نظامی یا زمانبندی احتمالی حملات وابسته نیست، بلکه نوع نگاه دو طرف به مذاکره، میزان آمادگی برای پذیرش امتیازهای متقابل و شرایط داخلی کشورها نیز در این روند نقش دارد.
بر این اساس، چنانچه مذاکرات به ابزاری برای مدیریت موقت بحران تبدیل شود و تغییر معناداری در اهداف راهبردی طرفین رخ ندهد، دستیابی به توافقی پایدار با دشواری روبهرو خواهد شد؛ در مقابل، حرکت به سمت گفتوگو و همکاری میتواند مسیر متفاوتی را برای کاهش تنشها فراهم کند.

