۱۰ درصدِ مثبت؛ زنگ هشدار یا عددی که نباید ما را بترساند؟

به گزارش خبرنگار دسترنج ۲۴،کرونا اگرچه دیگر مانند سال‌های نخست همه‌گیری، زندگی اجتماعی را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد، اما هنوز از چرخه بیماری‌های تنفسی خارج نشده است. در مازندران نیز رصد وضعیت بیماری نشان می‌دهد کووید-۱۹ همچنان در جامعه در گردش است؛ موضوعی که به گفته مسئولان بهداشت و درمان، بیش از آنکه نیازمند ایجاد هراس باشد، به هوشیاری و رعایت اصول ساده پیشگیری نیاز دارد.

محمد صادق رضایی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی مازندران، در تشریح آخرین وضعیت بیماری تأکید کرد: مثبت شدن بیش از ۱۰ درصد نمونه‌های بررسی‌شده، به معنای ابتلای ۱۰ درصد جمعیت استان نیست.

به گفته وی، این عدد تنها یکی از شاخص‌های نظام دیده‌وری بیماری است و برای تحلیل دقیق شرایط باید مجموعه‌ای از شاخص‌های اپیدمیولوژیک در کنار یکدیگر قرار گیرند؛ از جمله روند بستری بیماران، موارد شدید بیماری، میزان نیاز به مراقبت‌های ویژه و سایر داده‌های مرتبط.

یک عدد؛ اما چند برداشت متفاوت

شاید مهم‌ترین نکته در شرایط فعلی، نحوه تفسیر همین عدد ۱۰ درصد باشد.

وقتی گفته می‌شود بیش از ۱۰ درصد نمونه‌های بررسی‌شده مثبت بوده‌اند، ممکن است این برداشت در افکار عمومی شکل بگیرد که از هر ۱۰ شهروند مازندرانی، یک نفر به کرونا مبتلا شده است؛ در حالی که چنین برداشتی از این آمار صحیح نیست.

نمونه‌های آزمایش‌شده، بخشی از جامعه مورد پایش هستند و میزان مثبت شدن آنها یکی از شاخص‌های دیده‌وری بیماری محسوب می‌شود. بنابراین برای تشخیص اینکه آیا بیماری وارد مرحله نگران‌کننده‌ای شده یا خیر، باید روند شاخص‌های دیگر نیز بررسی شود.

در واقع، مسئله فقط مثبت شدن آزمایش‌ها نیست؛ مسئله این است که این افزایش آیا خود را در بیمارستان‌ها، بخش‌های مراقبت ویژه و موارد شدید بیماری نیز نشان داده است یا نه.

همین موضوع باعث می‌شود عدد ۱۰ درصد را نه بتوان نادیده گرفت و نه به‌تنهایی نشانه وقوع یک بحران دانست.

پیام دانشگاه علوم پزشکی؛ هوشیار باشید، نه هراسان

رئیس دانشگاه علوم پزشکی مازندران پیام مسئولان به مردم را روشن توصیف می‌کند: هوشیاری، نه هراس.

کووید-۱۹ همچنان در جامعه در گردش است، اما راهکار مقابله با آن لزوماً بازگشت به محدودیت‌های گسترده سال‌های گذشته نیست. در شرایط فعلی، رعایت مجموعه‌ای از رفتارهای ساده می‌تواند به کاهش انتقال بیماری کمک کند؛ به‌ویژه برای محافظت از سالمندان و افرادی که به دلیل بیماری‌های زمینه‌ای یا ضعف سیستم ایمنی، آسیب‌پذیری بیشتری دارند.

افرادی که دچار تب، گلودرد، سرفه، آبریزش بینی، بدن‌درد یا سایر علائم عفونت‌های تنفسی هستند، توصیه می‌شود تا زمان بهبود علائم، از حضور غیرضروری در محل کار، مدرسه، دانشگاه، مراسم و تجمعات خودداری کنند.

این توصیه شاید ساده به نظر برسد، اما در عمل یکی از مهم‌ترین حلقه‌های کنترل زنجیره انتقال بیماری است؛ چراکه فرد دارای علائم، حتی اگر بیماری او خفیف باشد، می‌تواند ویروس را به افراد دیگری منتقل کند که ممکن است شرایط متفاوتی داشته باشند.

سالمندان؛ گروهی که نباید قربانی بی‌احتیاطی شوند

در این میان، توجه به سالمندان و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای اهمیت ویژه‌ای دارد.

رضایی با تأکید بر ضرورت مراقبت بیشتر از گروه‌های آسیب‌پذیر، گفت سالمندان، افراد دارای نقص ایمنی و مبتلایان به بیماری‌های مزمن، به‌ویژه بیماری‌های قلبی و ریوی، در صورت بروز علائم تنفسی بهتر است ارزیابی پزشکی را به تأخیر نیندازند.

دلیل این توصیه نیز روشن است؛ در افراد پرخطر، تشخیص بیماری و تصمیم‌گیری درمانی در روزهای ابتدایی می‌تواند اهمیت بیشتری داشته باشد.

بنابراین شاید یکی از مهم‌ترین پیام‌های شرایط فعلی برای خانواده‌ها این باشد که اگر یکی از اعضای خانواده علائم تنفسی دارد، تماس نزدیک او با سالمندان و افراد آسیب‌پذیر کاهش یابد.

ماسک؛ هنوز هم در برخی فضاها ضروری است

یکی دیگر از توصیه‌های مطرح‌شده، استفاده از ماسک در محیط‌های بسته، شلوغ و کم‌تهویه است؛ به‌ویژه برای افراد دارای علائم تنفسی و گروه‌های پرخطر.

در کنار ماسک، تهویه مناسب نیز اهمیت زیادی دارد. فضاهای بسته و کم‌تهویه می‌توانند زمینه مناسب‌تری برای انتقال عوامل بیماری‌زای تنفسی ایجاد کنند.

به همین دلیل، باز گذاشتن مسیر جریان هوا، کاهش حضور طولانی‌مدت در محیط‌های شلوغ و توجه به تهویه مناسب، از جمله اقداماتی است که می‌تواند احتمال انتقال بیماری را کاهش دهد.

خطر دیگری که نباید دست‌کم گرفت؛ خوددرمانی

افزایش نگرانی درباره بیماری‌های تنفسی می‌تواند یک رفتار پرخطر دیگر را نیز افزایش دهد: مصرف خودسرانه دارو.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی مازندران از مردم خواسته است از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک، کورتون و داروهای ضدویروس خودداری کنند.

بسیاری از عفونت‌های تنفسی منشأ ویروسی دارند و آنتی‌بیوتیک‌ها برای درمان عفونت‌های ویروسی کاربردی ندارند. مصرف بی‌رویه این داروها نه‌تنها ممکن است عوارض دارویی ایجاد کند، بلکه می‌تواند به افزایش مقاومت میکروبی نیز منجر شود.

بنابراین توصیه متخصصان این است که افراد به جای تکیه بر نسخه‌های قدیمی، توصیه‌های غیرتخصصی یا تجربه دیگران، در صورت نیاز برای تشخیص و تصمیم‌گیری درمانی به پزشک مراجعه کنند.

این علائم را جدی بگیرید

با وجود اینکه بسیاری از عفونت‌های تنفسی با علائم خفیف سپری می‌شوند، برخی نشانه‌ها را نباید نادیده گرفت.

تنگی نفس، درد یا فشار مداوم در قفسه سینه، کاهش سطح هوشیاری، کبودی لب‌ها و بدحال شدن واضح بیمار از جمله علائم هشدار هستند که در صورت مشاهده آنها، بیمار باید در اسرع وقت مورد ارزیابی پزشکی قرار گیرد.

این موضوع برای سالمندان، بیماران دارای بیماری‌های زمینه‌ای و افراد دارای نقص ایمنی اهمیت بیشتری دارد.

آیا مازندران در آستانه موج تازه است؟

شاید مهم‌ترین پرسشی که این روزها برای افکار عمومی مطرح شده همین باشد: آیا افزایش موارد مثبت به معنای آغاز یک موج تازه کرونا در مازندران است؟

پاسخ را نمی‌توان صرفاً از روی یک شاخص داد.

برای تشخیص روند بیماری، باید مجموعه‌ای از داده‌ها در کنار هم قرار گیرند. اگر افزایش مثبت شدن نمونه‌ها با افزایش بستری، بالا رفتن موارد شدید، افزایش نیاز به مراقبت‌های ویژه و تغییر محسوس در سایر شاخص‌های اپیدمیولوژیک همراه شود، آن زمان می‌توان تصویر دقیق‌تری از وضعیت بیماری ارائه کرد.

در مقابل، اگر افزایش موارد مثبت بدون رشد قابل توجه در موارد شدید و بستری همراه باشد، تفسیر شرایط متفاوت خواهد بود.

از همین رو، تأکید مسئولان بر رصد مستمر بیماری اهمیت دارد.

نظام دیده‌وری در حال رصد وضعیت است

دانشگاه علوم پزشکی مازندران اعلام کرده است که وضعیت کووید-۱۹ و سایر بیماری‌های تنفسی در استان به‌طور مستمر از طریق نظام دیده‌وری رصد می‌شود.

بر اساس اعلام این دانشگاه، در صورت مشاهده هرگونه تغییر معنادار در الگوی بیماری، افزایش موارد بستری یا افزایش موارد شدید، اطلاع‌رسانی لازم به‌صورت شفاف و به‌موقع انجام خواهد شد.

این یعنی در شرایط فعلی، آنچه اهمیت دارد نه ایجاد نگرانی عمومی، بلکه دنبال کردن روند واقعی بیماری بر اساس مجموعه‌ای از شاخص‌هاست.

نه انکار، نه هراس

کرونا هنوز تمام نشده است؛ اما حضور آن در جامعه لزوماً به معنای بازگشت شرایط بحرانی سال‌های نخست همه‌گیری نیست.

مثبت شدن بیش از ۱۰ درصد نمونه‌های بررسی‌شده را نمی‌توان نادیده گرفت، اما تبدیل این عدد به تیترهایی درباره «ابتلای ۱۰ درصد جمعیت مازندران» نیز برداشت دقیقی از داده‌ها نیست.

آنچه اکنون اهمیت دارد، یک تعادل منطقی میان هوشیاری و آرامش است.

فرد بیمار باید مسئولانه رفتار کند و از حضور غیرضروری در تجمعات فاصله بگیرد. در محیط‌های شلوغ، بسته و کم‌تهویه، استفاده از ماسک می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند. خانواده‌ها نیز باید مراقبت بیشتری از سالمندان و افراد آسیب‌پذیر داشته باشند و از خوددرمانی پرهیز کنند.

در نهایت، شاید بتوان پیام اصلی مسئولان سلامت مازندران را در یک جمله خلاصه کرد:افزایش گردش کووید-۱۹ را جدی بگیریم، اما نگران نشویم؛ هوشیار باشیم، نه هراسان.