ایران و تنگه هرمز؛ از بازدارندگی تا مدیریت مشترک امنیت

به گزارش دسترنج ۲۴،روزنامه «اعتماد» در گزارشی با اشاره به تحولات اخیر پیرامون تنگه هرمز تأکید کرد که ایران نباید تنها در جایگاه «طرفی که می‌تواند هرمز را مختل کند» ظاهر شود، بلکه باید خود را به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین طرف‌های قادر به ایجاد امنیت پایدار در این تنگه معرفی کند.

در این گزارش آمده است که تغییر زاویه نگاه به مسئله هرمز اهمیت راهبردی دارد. بر این اساس، قدرت ایران در تنگه هرمز زمانی به بیشترین اثرگذاری راهبردی خود می‌رسد که از «توان ایجاد هزینه» به «توان ایجاد نظم» تبدیل شود.

این گزارش با تأکید بر اهمیت بازدارندگی و دیپلماسی می‌نویسد: بازدارندگی برای جلوگیری از جنگ ضروری است، اما دیپلماسی برای جلوگیری از تداوم بحران ضرورت دارد.

بر همین اساس، پیشنهاد راهبردی مطرح‌شده برای ایران بر چهار محور استوار است: بازدارندگی برای دفاع، دیپلماسی برای مهار بحران، همکاری منطقه‌ای برای تأمین امنیت و مبادله متوازن منافع برای ایجاد پایداری.

در این میان، عمان می‌تواند نقش حلقه اتصال میان ایران، کشورهای منطقه و بازیگران بین‌المللی را ایفا کند. بر اساس این دیدگاه، تنگه هرمز نباید به میدان دائمی آزمون قدرت تبدیل شود؛ چرا که امنیت این آبراه برای ایران، کشورهای عربی منطقه، قدرت‌های جهانی و اقتصاد بین‌المللی، منفعتی مشترک به شمار می‌رود.

از این منظر، ایران می‌تواند با اتخاذ ابتکار عمل دیپلماتیک، روایت موجود از بحران را از «تهدید هرمز» به سمت «مدیریت مشترک هرمز» تغییر دهد.

این رویکرد به معنای عقب‌نشینی از بازدارندگی یا چشم‌پوشی از حقوق ایران نیست، بلکه تلاشی برای تبدیل موقعیت ژئوپلیتیکی ایران به یک سرمایه دیپلماتیک و اقتصادی است.

در نهایت، پرسش راهبردی دیگر صرفاً این نیست که «چه کسی می‌تواند هرمز را ببندد؟» بلکه این است که «چه کسی می‌تواند هرمز را به امن‌ترین، باثبات‌ترین و قابل‌پیش‌بینی‌ترین مسیر انرژی و تجارت منطقه تبدیل کند؟»

اگر ایران بتواند در پاسخ به این پرسش، به جای واکنش صرف، طرح و ابتکار ارائه کند، رخداد لارک می‌تواند از یک بحران نظامی به فرصتی برای بازتعریف جایگاه ایران در معماری امنیتی خلیج فارس تبدیل شود.