دسترنج ۲۴ بررسی میکند؛
زنگ خطر برای آینده مازندران؛ چرا فرزندآوری در استان به پایینترین سطح رسیده است؟
مازندران سالها بهعنوان یکی از استانهای برخوردار کشور شناخته میشد، اما امروز آمارهای جمعیتی از واقعیتی متفاوت حکایت دارد؛ واقعیتی که کاهش فرزندآوری و افزایش سالمندی، مهمترین مؤلفههای آن است.
به گزارش خبرنگار دسترنج ۲۴،مازندران سالها بهعنوان یکی از استانهای برخوردار کشور شناخته میشد، اما امروز آمارهای جمعیتی از واقعیتی متفاوت حکایت دارد؛ واقعیتی که کاهش فرزندآوری و افزایش سالمندی، مهمترین مؤلفههای آن است.
بر اساس آمارهای رسمی، نرخ باروری در این استان به کمتر از سطح جانشینی رسیده و مازندران در کنار گیلان، در زمره سالمندترین استانهای کشور قرار گرفته است. روندی که اگر ادامه یابد، طی سالهای آینده ساختار جمعیتی استان را بهطور جدی تحت تأثیر قرار خواهد داد.
کاهش موالید؛ زنگ خطری برای آینده استان
کارشناسان جمعیتشناسی معتقدند کاهش موالید تنها به معنای تولد کمتر نوزادان نیست، بلکه آغاز زنجیرهای از پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. کاهش نیروی کار، افزایش نسبت سالمندان، کاهش پویایی اقتصادی و افزایش هزینههای بازنشستگی و درمان، تنها بخشی از آثار این روند است.
از سوی دیگر، افزایش سن ازدواج، مشکلات اقتصادی، هزینههای سنگین تأمین مسکن، دغدغههای معیشتی و تغییر سبک زندگی، از مهمترین عواملی است که تمایل خانوادهها به فرزندآوری را کاهش داده است.
سالمندی جمعیت؛ چالشی فراتر از حوزه سلامت
افزایش جمعیت سالمند، تنها دغدغه دانشگاه علوم پزشکی نیست. این موضوع بهطور مستقیم بر نظام تأمین اجتماعی، خدمات حمایتی، بازار کار، اقتصاد و حتی برنامهریزی شهری اثرگذار خواهد بود.
کارشناسان هشدار میدهند در صورت تداوم روند کنونی، طی سالهای آینده بخش قابل توجهی از منابع استان صرف ارائه خدمات درمانی، مراقبتی و توانبخشی به سالمندان خواهد شد؛ مسئلهای که ضرورت برنامهریزی از امروز را دوچندان میکند.
پایش شاخصهای جمعیتی؛ ضرورتی برای تصمیمسازی علمی
در همین راستا، دانشگاه علوم پزشکی مازندران طی ماههای اخیر بررسی شاخصهای جمعیتی را در دستور کار قرار داده است. محمد صادق رضایی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی مازندران، نیز بر ضرورت تحلیل مستمر شاخصهای عملکردی و جمعیتی تأکید کرده و معتقد است تصمیمگیریهای مؤثر در نظام سلامت زمانی محقق میشود که مبتنی بر دادههای دقیق، تحلیل عملکرد و شواهد علمی باشد.
به گفته وی، رصد مستمر شاخصها میتواند زمینه شناسایی چالشها، اصلاح برنامهها و ارتقای کیفیت خدمات سلامت را فراهم کند.
عبور از بحران، نیازمند همکاری همه دستگاهها
کارشناسان بر این باورند که حل مسئله جمعیت، صرفاً با ارائه تسهیلات مالی یا اجرای چند طرح حمایتی امکانپذیر نیست. ایجاد اشتغال پایدار، تسهیل ازدواج، تأمین مسکن، حمایت از خانوادهها، توسعه خدمات درمان ناباروری، افزایش امنیت شغلی و تقویت امید اجتماعی، از مهمترین پیشنیازهای تغییر روند جمعیتی است.
همچنین اجرای کامل قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، همراه با مشارکت دستگاههای اجرایی، فرهنگی، آموزشی و رسانهها، میتواند بخشی از نگرانیهای موجود را کاهش دهد.
فرصت تصمیمگیری محدود است
مازندران اکنون در نقطهای قرار گرفته که هر سال تأخیر در اصلاح روندهای جمعیتی، بازگشت به وضعیت مطلوب را دشوارتر خواهد کرد. کاهش موالید و افزایش سالمندی دیگر یک پیشبینی نیست، بلکه واقعیتی است که آثار آن در نظام سلامت، اقتصاد و جامعه استان قابل مشاهده است.
کارشناسان تأکید میکنند آینده جمعیتی مازندران، بیش از هر زمان دیگری به تصمیمهای امروز وابسته است؛ تصمیمهایی که اگر با نگاه علمی، برنامهریزی دقیق و همکاری همهجانبه همراه باشد، میتواند مسیر حرکت استان را به سمت پویایی و توسعه پایدار تغییر دهد.
