هشدار تازه درباره تغییر چهره اعتیاد در ایران؛ مواد جدید با نامهای فریبنده وارد بازار شدهاند؛
«مخدرهای بینام» پشت در خانهها؛ ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر درگیر اعتیاد، جوانان هدف اصلی سوداگران مرگ
اعتبارسنجی یک باور خطرناک؛ اینکه اعتیاد فقط گریبان قشر خاصی از جامعه را میگیرد، دیگر واقعیت ندارد. مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر از گسترش مواد صنعتی جدید با صدها نام متفاوت خبر داده و هشدار داده است که برخی از این مواد با تبلیغات فریبنده مانند «آرامشبخش»، «انرژیزا» یا «بدون وابستگی» در میان جوانان عرضه میشوند؛ در حالی که مسیر مصرف تفریحی میتواند به وابستگی و بحرانهای جدی ختم شود.
به گزارش خبرنگار دسترنج،بازار اعتیاد در حال تغییر چهره است؛ دیگر فقط نامهایی مانند تریاک و هروئین در میان نیست، بلکه ترکیبات شیمیایی جدید با اسمهای خیابانی و جذاب، آرامآرام جای خود را در میان مصرفکنندگان باز میکنند؛ موادی که شناخت دقیق آنها برای بسیاری از خانوادهها و حتی مصرفکنندگان امکانپذیر نیست.
سلیمان عباسی، مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر، با اشاره به وضعیت اعتیاد در کشور، سه عامل اصلی را در گسترش این آسیب اجتماعی مؤثر دانسته است: مشکلات اجتماعی و اقتصادی، سود کلان شبکههای قاچاق و ورود مواد جدید با هدف جذب مصرفکنندگان تازه.
وقتی اعتیاد دیگر چهره مشخصی ندارد
یکی از نگرانیهای جدی کارشناسان، تغییر الگوی مصرف در جامعه است. به گفته عباسی، اعتیاد تنها محدود به افراد کمبرخوردار نیست و در میان افراد تحصیلکرده و دارای موقعیت اجتماعی نیز مشاهده میشود.
مصرف برخی مواد با عنوان «تفریحی» آغاز میشود؛ اما وابستگی بهتدریج شکل میگیرد و فرد را وارد چرخهای میکند که خروج از آن دشوارتر است.
سونامی مواد صنعتی با نامهای عجیب
مواد صنعتی جدید با نامهای مختلفی در بازارهای غیرقانونی شناخته میشوند؛ از «کمیکال» و «گل» گرفته تا ترکیباتی که با نامهای خیابانی عرضه میشوند.
به گفته عباسی، خانواده کاتینونها از جمله گروههای مهم مواد صنعتی هستند و در جهان ترکیبات متعددی از آنها شناسایی شده است؛ موادی که سرعت تغییر و تولیدشان به حدی است که درمان و مقابله با آنها را دشوار کرده است.
در سالهای اخیر نیز پلیس از کشف محمولههای قابل توجه مواد صنعتی و فعالیت شبکههای سازمانیافته قاچاق خبر داده است؛ از جمله کشف محمولههای شیشه و انهدام باندهای قاچاق مواد مخدر صنعتی.
فریب بزرگ؛ «اعتیاد نمیآورد»
یکی از شگردهای اصلی عرضهکنندگان مواد، تغییر تصویر ذهنی مصرفکننده است؛ موادی که با وعدههایی مانند کاهش استرس، افزایش انرژی، تمرکز بیشتر یا کمک به کاهش وزن معرفی میشوند.
اما کارشناسان هشدار میدهند که بسیاری از مصرفکنندگان بدون شناخت ترکیبات واقعی این مواد، در معرض آسیبهای شدید جسمی و روانی قرار میگیرند.
سیگار؛ اولین قدم در مسیر خطر
عباسی همچنین درباره عادی شدن مصرف سیگار در جامعه هشدار داده و آن را یکی از مسیرهای ورود برخی افراد به مصرف مواد دیگر دانسته است.
به گفته او، زمانی که مصرف سیگار به یک رفتار عادی یا حتی نماد سبک زندگی تبدیل شود، حساسیت خانوادهها کاهش پیدا میکند و زمینه برای تجربه مواد خطرناکتر فراهم میشود.
پشت پرده یک بازار میلیاردی
قاچاقچیان مواد مخدر به دلیل سود بالا، دائماً در حال تغییر روشها و تولید ترکیبات جدید هستند. گزارشهای انتظامی نیز از کشف محمولههای بزرگ مواد مخدر و فعالیت شبکههای حرفهای قاچاق حکایت دارد.
اکنون چالش اصلی فقط مقابله با عرضه نیست؛ بلکه افزایش آگاهی خانوادهها، آموزش جوانان و جلوگیری از عادیسازی مصرف مواد، به یکی از مهمترین ابزارهای پیشگیری تبدیل شده است.
منبع:ایلنا
