زنگ خطر برای امنیت معیشتی روستاهای مازندران؛
۴۰۷ هزار نفر بدون بیمه در مازندران؛ غفلت دستگاهها یا بیاطلاعی مردم؟!
در حالی که دولت بخش عمده حق بیمه روستاییان، کشاورزان و عشایر را پرداخت میکند و برای توسعه پوشش بیمهای در مازندران اعتبار قابل توجهی اختصاص یافته، بیش از ۴۰۷ هزار نفر از جمعیت مولد استان همچنان بدون بیمه اجتماعی هستند؛ آماری که از یک چالش خاموش در حوزه امنیت اقتصادی خانوارهای روستایی خبر میدهد و این پرسش را مطرح میکند که چرا ظرفیتهای موجود به طور کامل مورد استفاده قرار نگرفته است.
به گزارش خبرنگار دسترنج ۲۴،مازندران با داشتن یکی از مهمترین ظرفیتهای کشاورزی کشور، همزمان با یک تناقض جدی روبهرو است؛ استانی که هزاران خانوار آن از راه کشاورزی، دامداری و فعالیتهای روستایی امرار معاش میکنند، اما بخش بزرگی از همین جامعه هنوز از پوشش بیمه اجتماعی برخوردار نیست.
اظهارات اخیر مدیرکل بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر مازندران درباره وجود بیش از ۴۰۷ هزار فرد فاقد بیمه اجتماعی، بار دیگر موضوعی قدیمی اما مهم را به صدر توجهات آورد؛ نبود پشتوانهای مطمئن برای روزهایی که بیماری، حادثه یا افزایش سن، توان کار کردن را از افراد میگیرد.
یک حادثه؛ آغاز یک بحران خانوادگی
برای بسیاری از خانوادههای روستایی، درآمد روزانه وابسته به توان جسمی سرپرست خانوار است. در چنین شرایطی، وقوع یک حادثه یا ازکارافتادگی میتواند نهتنها درآمد یک فرد، بلکه آینده یک خانواده را تهدید کند.
بیمه اجتماعی در چنین شرایطی تنها یک مزیت رفاهی نیست، بلکه ابزاری برای جلوگیری از افزایش آسیبهای اجتماعی و اقتصادی محسوب میشود. نبود این پوشش میتواند هزینههای بیشتری را در آینده بر دوش دولت و جامعه بگذارد.
اعتبار وجود دارد؛ مسئله کجاست؟
بر اساس اعلام مسئولان، دولت ۷۰ درصد حق بیمه اعضای صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر را پرداخت میکند و سهم بیمهشده تنها ۳۰ درصد است. همچنین برای سال ۱۴۰۴ حدود نیم همت اعتبار و یارانه دولتی برای توسعه این پوشش در مازندران پیشبینی شده است.
اما پرسش اصلی اینجاست: چرا با وجود چنین حمایتی، صدها هزار نفر هنوز وارد این صندوق نشدهاند؟
بخشی از پاسخ را باید در ضعف اطلاعرسانی، نبود پیگیری مستمر دستگاههای محلی، کمرنگ بودن نقش دهیاران و شوراهای روستایی و همچنین بیاعتمادی یا ناآگاهی برخی خانوارها جستوجو کرد.
روستاهای مازندران و خطر آینده بدون بیمه
تغییرات جمعیتی، افزایش سن فعالان بخش کشاورزی و مهاجرت جوانان از روستاها، اهمیت بیمه اجتماعی را دوچندان کرده است. روستایی که جمعیت مولد آن پشتوانه بیمهای نداشته باشد، در سالهای آینده با مشکلات بیشتری در حوزه معیشت سالمندان و تأمین اجتماعی روبهرو خواهد شد.
کارشناسان معتقدند توسعه بیمه روستایی باید بخشی از برنامه حفظ جمعیت، حمایت از تولید و تقویت اقتصاد محلی باشد؛ زیرا امنیت اقتصادی کشاورز، مستقیماً بر امنیت تولید غذایی نیز اثر میگذارد.
مسئولیت دستگاههای اجرایی
مدیرکل بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر مازندران خواستار تشکیل ستاد توسعه بیمه اجتماعی به ریاست استاندار و ایجاد ستادهای شهرستانی شده است.
اکنون نقش فرمانداران، بخشداران، دهیاران و سایر دستگاههای مرتبط در شناسایی افراد فاقد بیمه، بیش از گذشته اهمیت دارد. چرا که بسیاری از افراد واجد شرایط ممکن است به دلیل نبود اطلاعرسانی مناسب، از این فرصت محروم مانده باشند.
فرصت جبران یک عقبماندگی
۴۰۷ هزار نفر، فقط یک عدد در گزارشهای اداری نیستند؛ پشت این عدد، خانوادههایی قرار دارند که آینده اقتصادی آنها به تصمیمهای امروز وابسته است.
مازندران اکنون با یک فرصت مهم روبهرو است: استفاده از منابع حمایتی موجود برای رساندن بیمه اجتماعی به جامعهای که سالها ستون تولید و اقتصاد استان بوده است.
اگر این فرصت از دست برود، هزینه بیتوجهی به امنیت اجتماعی روستاها در سالهای آینده بسیار بیشتر از هزینه امروز توسعه بیمه خواهد بود.
