روزنامه خراسان نوشت:
کارنامه پنجساله پیمان جبلی زیر ذرهبین؛ از تغییرات خبری تا چالش مرجعیت رسانهای
با نزدیک شدن به زمان تصمیمگیری درباره ادامه ریاست پیمان جبلی بر سازمان صداوسیما، عملکرد پنجساله او بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است؛ دورهای که در کنار برخی اقدامات مثبت در حوزه تولیدات نمایشی و توجه به موضوعات راهبردی، با انتقادهایی درباره سیاست خبری، انتصابات، نحوه تعامل با چهرههای محبوب و کاهش شفافیت آماری همراه بوده است.
به گزارش دسترنج ۲۴، بررسی عملکرد هشتمین دوره مدیریت سازمان صداوسیما نشان میدهد که ریاست پیمان جبلی، اگرچه در مقاطعی با تغییر رویکرد و اجرای برخی سیاستهای جدید همراه شد، اما به اعتقاد منتقدان نتوانست به تحول بنیادین و پایدار در ساختار و جایگاه رسانه ملی منجر شود.
شروع متفاوت در حوزه خبر
یکی از مهمترین تغییرات در ماههای نخست ریاست جبلی، تغییر رویکرد صداوسیما در پوشش برخی رویدادهای اجتماعی بود. پوشش اعتراضات اصفهان در موضوع آب و نحوه مواجهه با ماجرای اختلال در سامانه سوخت، از جمله نمونههایی بود که با رویکردی فعالتر نسبت به گذشته در تلویزیون بازتاب یافت.
این رویکرد در ابتدا امیدهایی را درباره احیای جایگاه صداوسیما بهعنوان یک مرجع خبری ایجاد کرد، اما بر اساس ارزیابیهای مطرحشده، این سیاست تداوم پیدا نکرد و رسانه ملی بار دیگر به رویکرد محافظهکارانه پیشین بازگشت.
بازگشت محدود چهرهها به آنتن
بازگشت چهرههای محبوب تلویزیونی نیز یکی از انتظاراتی بود که در آغاز دوره جدید مدیریت صداوسیما شکل گرفت. در این میان، نام عادل فردوسیپور بیش از دیگران مطرح بود؛ با این حال، در ادامه مشخص شد سیاست سازمان بیش از آنکه بر بازگرداندن چهرههای قدیمی استوار باشد، به سمت کاهش وابستگی آنتن به سلبریتیها حرکت کرده است.
در همین دوره، تعدادی از برنامههای پرمخاطب از جمله «خندوانه»، «کتابباز»، «دورهمی» و «عصر جدید» از آنتن کنار رفتند.
با گذشت حدود دو سال و نیم، سیاست صداوسیما تغییر کرد و بار دیگر حضور بازیگران و چهرههای شناختهشده در برنامههای گفتوگومحور و رئالیتیشوها افزایش یافت. با این حال، چهرههایی مانند عادل فردوسیپور، مهران مدیری و رامبد جوان همچنان به تلویزیون بازنگشتند.
انتقادها از انتصابات مدیریتی
نحوه انتصاب مدیران نیز از محورهای مهم نقد به دوره مدیریت جبلی بوده است. منتقدان معتقدند در این دوره، انتخاب مدیران تا حد زیادی به افرادی با گرایشهای فرهنگی و سیاسی مشابه محدود شد و در مواردی نیز افرادی به سمتهای مدیریتی رسیدند که سابقه قابلتوجهی در مدیریت رسانه یا تولیدات تصویری نداشتند.
بر اساس این دیدگاه، پیامد چنین رویکردی را میتوان در خروج بخشی از نیروهای حرفهای برنامهسازی به سمت پلتفرمهای نمایش خانگی و یوتیوب و همچنین برخی تصمیمات شتابزده مدیریتی مشاهده کرد.
حواشی رابطه صداوسیما با دولت
عملکرد رسانه ملی در قبال دولت نیز در ماههای اخیر به یکی از موضوعات بحثبرانگیز تبدیل شده است.
اگرچه مدیران ارشد صداوسیما بر حمایت از دولت تأکید کردهاند، منتقدان با اشاره به نحوه پوشش برخی اظهارات مسئولان، از وجود نوعی دوگانگی در عملکرد رسانهای سازمان سخن گفتهاند.
نحوه پخش گفتوگوی رئیس مجلس، چگونگی انعکاس سخنان غلامحسین محسنی اژهای درباره دولت و همچنین پخش نشدن گفتوگوی وزیر امور خارجه در برنامه «ماجرای جنگ» از جمله مواردی است که در این زمینه مورد توجه قرار گرفته است.
تعیین تکلیف آثار باقیمانده در آرشیو
در مقابل، تعیین تکلیف تعدادی از سریالها و برنامههایی که سالها در آرشیو سازمان باقی مانده بودند، از نقاط مثبت این دوره محسوب میشود.
در این میان، پخش سریال «سرزمین مادری» از مهمترین نمونهها بود؛ اثری که پس از سالها توقف، سرانجام در این دوره روی آنتن رفت و با استقبال و واکنشهای گستردهای مواجه شد.
چالش صداوسیما با نمایش خانگی
نمایش خانگی و نحوه تنظیمگری این حوزه نیز یکی دیگر از چالشهای مهم دوره جبلی بوده است.
ساترا در این مدت تلاش کرد نقش تنظیمگر حوزه نمایش خانگی را تقویت کند، اما نبود قانون جامع و مصوب مجلس درباره ساختار تنظیمگری، همچنان یکی از مسائل اصلی این حوزه باقی مانده است.
از سوی دیگر، اختلاف میان صداوسیما و برخی پلتفرمها بر سر انتشار محصولات و بهویژه پخش زنده اینترنتی نیز ادامه یافت و سازمان نتوانست به شکل کامل مانع گسترش این نوع فعالیتها شود.
تولیدات سینمایی؛ یکی از نقاط قوت
در حوزه تولیدات نمایشی، ورود جدیتر صداوسیما به تولید آثار سینمایی و سریالی را میتوان از نقاط مثبت این دوره دانست.
«موقعیت مهدی» و «عاشورا» از جمله آثاری هستند که در این دوره مورد حمایت و توجه مدیریت جدید قرار گرفتند. همچنین پروژههایی مانند «پسران هور» و «موسی(ع)» نیز در ادامه همین سیاست تعریف و پیگیری شدند.
کاهش انتشار آمار مخاطبان
یکی دیگر از انتقادهای مطرحشده درباره این دوره، کاهش انتشار منظم آمار مخاطبان است.
در سالهای گذشته، نتایج نظرسنجیهای صداوسیما درباره میزان بینندگان برنامهها و سریالها با نظم بیشتری منتشر میشد و امکان ارزیابی عملکرد شبکهها و محصولات مختلف برای کارشناسان وجود داشت.
اما در دوره اخیر، انتشار این اطلاعات محدودتر و گزینشیتر شده است؛ مسئلهای که منتقدان معتقدند امکان ارزیابی مستقل و علمی عملکرد رسانه ملی را کاهش داده است.
تمرکز بر موضوعات راهبردی
در مقابل، توجه ویژه به موضوعاتی همچون انقلاب، دفاع مقدس، فرزندآوری و دیگر سوژههای راهبردی، از جمله سیاستهایی است که به عنوان یکی از نقاط مثبت دوره جبلی مطرح میشود.
بخشی از تولیدات این حوزه توانستهاند نظر مخاطبان و منتقدان را جلب کنند، هرچند منتقدان معتقدند افزایش سهم چنین آثاری در جدول پخش، در مقاطعی به کاهش سهم برنامههای سرگرمکننده و عمومی منجر شده است.
پنج سال مدیریت؛ تغییرات متعدد بدون تحول بنیادین؟
در مجموع، کارنامه پنجساله پیمان جبلی را میتوان مجموعهای از تغییرات مقطعی، سیاستهای جدید و چند پروژه موفق در کنار تداوم برخی مشکلات قدیمی صداوسیما دانست.
در حالی که تصمیمگیری درباره ادامه ریاست وی میتواند آینده مدیریت رسانه ملی را مشخص کند، مهمترین پرسش همچنان پابرجاست: آیا صداوسیما در این دوره توانسته جایگاه خود را در میان مخاطبان بازسازی کند و به مرجعیت رسانهای مورد انتظار دست یابد، یا برای ایجاد این تحول همچنان به تغییرات عمیقتر در سیاستگذاری، مدیریت و شیوه تعامل با مخاطب نیاز دارد؟
