گفتوگوی اختصاصی با مدیرکل تأمین اجتماعی مازندران درباره اعتماد نسل جدید، آینده صندوقها و تغییرات بازار کار؛
مهدوی: اعتماد به تأمین اجتماعی با شعار ساخته نمیشود؛ با عملکرد ساخته میشود
مدیرکل تأمین اجتماعی مازندران با بیان اینکه نسل جدید دیگر صرفاً با وعده امنیت دوران بازنشستگی قانع نمیشود، گفت: جوان امروز حق دارد بداند چه مبلغی حقبیمه میپردازد، در مقابل چه پوششی دریافت میکند و آیا نظام بیمهای توان ایفای تعهدات خود در آینده را دارد؛ پاسخ روشن به این سه پرسش، نقطه آغاز اعتماد به تأمین اجتماعی است.
حسن مهدوی در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار ما، اعتماد عمومی را یکی از سرمایههای اصلی نظام تأمین اجتماعی دانست و اظهار کرد: اعتماد زمانی پایدار میشود که بیمهشده بتواند رابطهای منطقی و شفاف میان حقبیمه پرداختی، سابقه بیمهای، تعهدات سازمان و سطح حمایتهای قانونی برقرار کند.
وی افزود: امروز دیگر نمیتوان صرفاً با ادبیات سنتی درباره بیمه با نسل جدید صحبت کرد. برای یک جوان ۲۵ ساله، اینکه بگوییم «امروز حقبیمه پرداخت کن تا چند دهه دیگر بازنشسته شوی» بهتنهایی انگیزه کافی ایجاد نمیکند. باید برای او روشن شود که بیمه اجتماعی فقط مربوط به سالهای بازنشستگی نیست، بلکه سازوکاری برای مدیریت ریسکهای اقتصادی و اجتماعی در تمام دوره زندگی است.
بیمه فقط برای روز بازنشستگی نیست
مدیرکل تأمین اجتماعی مازندران با تأکید بر اینکه تأمین اجتماعی یک نظام بیمه اجتماعی و مبتنی بر همبستگی و توزیع ریسک است، تصریح کرد: حقبیمه پرداختی را نباید با پسانداز شخصی برای دوران بازنشستگی یکسان دانست. فرد با پرداخت حقبیمه در یک سازوکار جمعی مشارکت میکند که ریسکهایی مانند بیماری، حادثه، ازکارافتادگی، بیکاری در موارد پیشبینیشده قانونی، بازنشستگی و فوت و حمایت از بازماندگان را پوشش میدهد.
مهدوی ادامه داد: یک جوان ممکن است امروز سالم، فعال و دارای درآمد مناسب باشد، اما یک حادثه، بیماری یا ازکارافتادگی میتواند در مدت کوتاهی ظرفیت درآمدزایی او را تحت تأثیر قرار دهد. در چنین شرایطی، ارزش واقعی پوشش بیمهای بسیار فراتر از مبلغی است که فرد به عنوان حقبیمه پرداخت کرده است.
وی در عین حال تأکید کرد: این نگاه زمانی میتواند در جامعه و بهویژه میان جوانان پذیرفته شود که خود سازمان نیز در قبال حقبیمهپردازان، عملکردی شفاف، کارآمد و قابل ارزیابی داشته باشد.
شفافیت؛ از یک مطالبه عمومی تا یک ضرورت
مدیرکل تأمین اجتماعی مازندران، افزایش شفافیت اطلاعات بیمهای را از مهمترین الزامات اعتمادسازی دانست و گفت: بیمهشده باید بتواند بهصورت غیرحضوری سوابق پرداخت حقبیمه، دستمزد مبنای کسر حقبیمه، وضعیت کارگاه و سابقه بیمهای خود را مشاهده کند و در صورت وجود مغایرت، موضوع را پیگیری کند.
مهدوی افزود: امروز شفافیت اطلاعات بیمهای دیگر یک امتیاز نیست؛ یک ضرورت است. بیمهشده باید بداند چه مبلغی برای او منظور شده، سابقهاش چگونه شکل گرفته و بر اساس قوانین، چه تعهداتی در قبال او وجود دارد.
وی همچنین کاهش بروکراسی و هزینه دریافت خدمات را بخش دیگری از مسیر اعتمادسازی دانست و گفت: نسل جدید انتظار دارد خدمات را سریع، شفاف، غیرحضوری و هوشمند دریافت کند. هرچه فرآیندهای بیمهای سادهتر و قابل پیشبینیتر شود، تجربه بیمهشدن نیز مطلوبتر خواهد شد.
آینده صندوقها؛ جایی برای تعارف نیست
مهدوی در بخش دیگری از این گفتوگو به موضوع پایداری مالی صندوق اشاره کرد و گفت: نمیتوان درباره اعتماد به آینده صحبت کرد، اما از مسئله پایداری مالی غافل شد.
وی ادامه داد: هر تصمیم درباره ایجاد تعهدات جدید یا افزایش سطح حمایتها باید بر مبنای منابع پایدار، محاسبات بیمهای و شاخصهایی همچون روندهای جمعیتی، نرخ اشتغال و دستمزد، امید به زندگی و نسبت پشتیبانی صندوق اتخاذ شود.
مدیرکل تأمین اجتماعی مازندران تصریح کرد: باید میان دو اصل مهم، یعنی کفایت حمایت از بیمهشدگان و پایداری مالی نظام بیمهای تعادل برقرار شود. اگر امروز تعهدی بدون پشتوانه مالی ایجاد شود، هزینه آن در آینده به نسلهای بعد منتقل خواهد شد.
به گفته مهدوی، صیانت از حقوق بیمهشدگان امروز، بدون توجه به حقوق بیمهشدگان آینده ممکن نیست و عدالت بیننسلی باید یکی از اصول مهم تصمیمگیری در حوزه تأمین اجتماعی باشد.
بازار کار عوض شده؛ نسخه بیمه هم باید بهروز شود
وی تحول بازار کار را یکی از جدیترین چالشهای پیش روی نظامهای بیمه اجتماعی عنوان کرد و گفت: الگوی سنتی اشتغال که بر رابطه مشخص میان کارگر و کارفرما استوار بود، امروز در کنار فریلنسری، خوداشتغالی، اشتغال پروژهای، پلتفرمی و چندمنبعی قرار گرفته است.
مهدوی افزود: در مشاغل جدید، دیگر همیشه مشخص نیست کارفرما چه کسی است، درآمد مشمول بیمه چگونه باید محاسبه شود، مسئول پرداخت حقبیمه چه شخص یا نهادی است و چگونه میتوان استمرار سابقه بیمهای را تضمین کرد.
وی با اشاره به ظرفیتهایی مانند بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد و بیمه اختیاری گفت: باید بررسی شود که آیا سازوکارهای موجود از نظر میزان حقبیمه، دامنه تعهدات، انعطاف در پرداخت، استمرار سابقه و تناسب سطح پوشش با درآمد افراد، پاسخگوی ساختار جدید بازار کار هستند یا نیاز به طراحی و اصلاح سازوکارهای جدید وجود دارد.
مدیرکل تأمین اجتماعی مازندران تأکید کرد: آینده پوشش بیمهای به سمت انعطافپذیری بیشتر، تنوع در شیوههای بیمهپردازی و استفاده گستردهتر از زیرساختهای دیجیتال حرکت خواهد کرد، اما این انعطافپذیری نباید به ایجاد تعهدات بدون پشتوانه منجر شود.
جوانان؛ مخاطب اصلی تحول در تأمین اجتماعی
مهدوی با تأکید بر اینکه نسل جوان باید در مرکز توجه سیاستهای ارتباطی و خدماتی تأمین اجتماعی قرار گیرد، اظهار کرد: جوان امروز مخاطبی فعال، آگاه و مطالبهگر است و سازمان باید متناسب با همین ویژگیها با او ارتباط برقرار کند.
وی افزود: یک جوان باید بتواند با تلفن همراه یا سامانههای غیرحضوری، سوابق خود را مشاهده کند، میزان حقبیمه پرداختی را کنترل کند، دستمزد مبنای کسر حقبیمه را ببیند، وضعیت بیمهای خود را ارزیابی کند و از شرایط قانونی برخورداری از تعهدات مطلع شود.
مدیرکل تأمین اجتماعی مازندران خاطرنشان کرد: پیام ما به نسل جوان نباید این باشد که صرفاً امروز پولی پرداخت کن تا چند دهه دیگر از آن استفاده کنی؛ پیام درست این است که امروز با بیمهپردازی، بخشی از ریسکهای اقتصادی و اجتماعی زندگی خود و خانوادهات را مدیریت میکنی و در مقابل، سازمان نیز موظف است این پوشش را شفاف، پایدار، قابل دسترس و مبتنی بر قواعد روشن ارائه کند.
سه سؤال که باید به آنها پاسخ داد
مهدوی در جمعبندی این گفتوگو گفت: اگر بخواهیم اعتماد نسل جدید را تقویت کنیم، باید بتوانیم به سه سؤال اساسی آنها پاسخ روشن بدهیم: چه مبلغی میپردازم؟ چه پوششی دریافت میکنم؟ و آیا نظام بیمهای از نظر مالی و جمعیتی توان ایفای تعهدات خود در آینده را دارد؟
وی تأکید کرد: سازمان تأمین اجتماعی تمام تلاش خود را به کار گرفته است تا با عملکرد بهینه، ارتقای کیفیت خدمات و افزایش شفافیت، اعتماد و رضایت بیمهپردازان را جلب کند.
مدیرکل تأمین اجتماعی مازندران افزود: جوانان امروز بهعنوان مخاطبان فعال و هوشیار، یکی از مهمترین جامعههای هدف ما هستند و خود را مکلف میدانیم با گفتوگوی شفاف، خدمات بهتر و عملکرد پاسخگو، آنان را نسبت به اهمیت بیمه اجتماعی اقناع کنیم.
مهدوی در پایان گفت: «اعتماد را نمیتوان از مردم مطالبه کرد؛ اعتماد باید در عملکرد ساخته شود.»
