۳۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای عبور از بحران آب یا مُسکنی موقت؟
مازندران زیر فشار ۱۰ میلیون مسافر؛ آیا ۱۲۳۵ پروژه آبی تشنگی استان را پایان میدهد؟
در حالی که مدیرعامل آب و فاضلاب مازندران از جذب ۳۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار و اجرای ۱۲۳۵ پروژه در سطح استان خبر میدهد، یک پرسش اساسی همچنان پابرجاست؛ آیا این حجم از سرمایهگذاری میتواند بحران کمآبی، فرسودگی شبکهها و فشار ناشی از حضور بیش از ۱۰ میلیون مسافر را مهار کند یا مازندران همچنان با تنش آبی دستوپنجه نرم خواهد کرد؟
به گزارش خبرنگار دسترنج ۲۴،مازندران سالهاست با یک تناقض بزرگ زندگی میکند؛ استانی سرسبز و پرباران که در بسیاری از شهرها و روستاهای آن، مردم در فصل گرما نگران افت فشار و قطعی آب هستند. هر تابستان با افزایش حضور مسافران، نگرانیها درباره تأمین آب شرب تشدید میشود و مسئولان ناچارند برای عبور از روزهای اوج مصرف، برنامههای ویژهای را به اجرا بگذارند.
در چنین شرایطی، اعلام جذب ۳۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار از سوی شرکت آب و فاضلاب مازندران را میتوان یکی از مهمترین اخبار زیرساختی استان در سال جاری دانست. اعتباری که به گفته بهزاد برارزاده، مدیرعامل آبفا، زمینه اجرای ۱۲۳۵ پروژه را در مناطق مختلف استان فراهم کرده است.
اما آیا این ارقام بزرگ، به همان اندازه که روی کاغذ امیدوارکننده به نظر میرسند، در میدان عمل نیز میتوانند مشکلات مزمن آبرسانی استان را حل کنند؟
مازندران؛ استانی با جمعیتی فراتر از ظرفیت زیرساختها
یکی از مهمترین نکاتی که مدیرعامل آبفا در نشست با اصحاب رسانه بر آن تأکید کرده، فاصله قابل توجه میان ظرفیت طراحی زیرساختها و جمعیت واقعی مصرفکننده است.
به گفته وی، شبکههای آبرسانی مازندران برای حدود ۳.۵ میلیون نفر طراحی شدهاند اما در تعطیلات و مناسبتها، جمعیت استان به بیش از ۱۰ میلیون نفر میرسد.
این آمار به خوبی نشان میدهد که چالش آب در مازندران صرفاً یک مسئله استانی نیست؛ بلکه به یک موضوع ملی تبدیل شده است. میلیونها مسافری که از سراسر کشور راهی شهرهای ساحلی میشوند، عملاً از زیرساختهایی استفاده میکنند که هزینه نگهداری و توسعه آن عمدتاً بر دوش مردم و دستگاههای اجرایی استان است.
کارشناسان معتقدند تا زمانی که نگاه ملی به زیرساختهای استانهای گردشگرپذیر شکل نگیرد، حل کامل مشکلات آبرسانی دشوار خواهد بود.
۸۲ درصد وابستگی به منابع زیرزمینی؛ زنگ خطری برای آینده
یکی دیگر از بخشهای مهم سخنان مدیرعامل آبفا، سهم بالای منابع زیرزمینی در تأمین آب شرب استان بود.
طبق آمار ارائه شده، ۸۲ درصد آب مورد نیاز مازندران از طریق ۷۵۸ حلقه چاه تأمین میشود.
این آمار اگرچه نشاندهنده توان فعلی استان در تأمین آب است، اما از زاویهای دیگر یک هشدار جدی محسوب میشود. بسیاری از متخصصان حوزه آب بر این باورند که تکیه بیش از حد بر منابع زیرزمینی، در بلندمدت میتواند منجر به افت سطح سفرههای آب، کاهش کیفیت منابع و افزایش هزینههای تأمین آب شود.
به همین دلیل، بخشی از پروژههای جدید باید به سمت مدیریت مصرف، کاهش هدررفت شبکه و استفاده بهینه از منابع موجود هدایت شود.
۱۲۳۵ پروژه؛ عددی بزرگ اما کافی؟
مسئولان آبفا میگویند اعتبار جذبشده منجر به اجرای ۱۲۳۵ پروژه در سراسر استان شده است. همچنین هدفگذاری برای افزایش تعداد پروژهها به ۲۵۰۰ طرح تا سال ۱۴۰۶ انجام شده است.
اگرچه این آمار قابل توجه است، اما آنچه برای افکار عمومی اهمیت دارد، تعداد پروژهها نیست؛ بلکه تأثیر واقعی آنها بر زندگی مردم است.
مردمی که در برخی شهرها و روستاها همچنان با افت فشار آب، فرسودگی شبکهها و قطعیهای مقطعی روبهرو هستند، انتظار دارند نتایج این سرمایهگذاری عظیم را بهصورت ملموس مشاهده کنند.
محرومیتزدایی در ۲۰۰ روستا
یکی از مهمترین برنامههای در حال اجرا، همکاری گسترده آبفا با قرارگاه امام حسن مجتبی(ع) است.
در قالب این طرح، قراردادهای اجرایی برای ۲۰۰ روستا منعقد شده که شامل اصلاح و توسعه بیش از ۳۲۰۰ کیلومتر شبکه توزیع، حفر ۲۳۷ حلقه چاه و احداث مخازن جدید است.
این پروژهها در صورت اجرای کامل میتوانند بخشی از مشکلات دیرینه مناطق روستایی را برطرف کنند؛ مناطقی که در سالهای گذشته سهم قابل توجهی از تنشهای آبی استان را به خود اختصاص دادهاند.
نقش خیرین و مسئولیت اجتماعی صنایع
در کنار اعتبارات دولتی، مدیرعامل آبفا از مشارکت بخش خصوصی و خیرین نیز خبر داده است.
جذب ۳۲ میلیارد تومان اعتبار از صنعت نفت و تأمین ۷۰۰ کیلومتر لوله توسط خیرین نشان میدهد که حل بحران آب تنها با بودجههای دولتی امکانپذیر نیست و نیازمند مشارکت همه بخشهاست.
این موضوع میتواند الگویی برای سایر استانها نیز باشد؛ بهویژه در شرایطی که محدودیت منابع مالی دولت، اجرای بسیاری از پروژههای عمرانی را با چالش مواجه کرده است.
مردم چه نقشی دارند؟
در کنار اجرای پروژهها، مسئولان آبفا بر فرهنگسازی و مدیریت مصرف نیز تأکید دارند.
سرانه مصرف آب در مازندران حدود ۱۹۱ لیتر در شبانهروز اعلام شده؛ رقمی که بهمراتب بالاتر از استاندارد ۱۵۰ لیتر است.
این اختلاف نشان میدهد که بخشی از بحران آب تنها با ساخت چاه، مخزن و شبکه جدید حل نخواهد شد و بدون همراهی مردم، هر میزان سرمایهگذاری نیز ممکن است در آینده با چالش روبهرو شود.
آزمون بزرگ تابستان
اکنون با آغاز فصل گرما، پروژههای آبرسانی مازندران در برابر مهمترین آزمون خود قرار گرفتهاند.
۳۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار، ۱۲۳۵ پروژه اجرایی، هزاران کیلومتر شبکه جدید و دهها طرح توسعهای، همگی زمانی موفق تلقی خواهند شد که مردم در شهرها و روستاهای استان، تابستانی بدون تنش آبی را تجربه کنند.
سؤال اصلی همچنان پابرجاست؛ آیا این سرمایهگذاری بزرگ میتواند مازندران را از چرخه تکراری بحرانهای فصلی آب خارج کند یا استان همچنان با چالش قدیمی کمبود آب در روزهای اوج مصرف مواجه خواهد بود؟
پاسخ این سؤال را نه آمارها، بلکه روزهای گرم پیش روی مازندران مشخص خواهد کرد.
