ظریف: ایران سه اهرم مهم برای مذاکرات دارد؛ فرصت ۶۰ روزه را نباید از دست داد

به گزارش دسترنج ۲۴، ظریف در این مقاله با اشاره به بازه ۶۰ روزه پیش‌بینی‌شده پس از امضای یادداشت تفاهم میان رؤسای جمهور ایران و آمریکا، این دوره را فرصتی مهم برای دیپلماسی دانسته و تأکید کرده است که مذاکره‌کنندگان ایرانی می‌توانند با اتخاذ رویکردی چندوجهی، ابتکار عمل را در مذاکرات در دست بگیرند.

اهرم نخست؛ توان ایستادگی ایران

وزیر امور خارجه پیشین ایران، نخستین فرصت را توان و اراده مردم و نظام برای ایستادگی عنوان کرده است.

به نوشته ظریف، تحولات اخیر نشان داد محاسباتی که بر ناتوانی ایران در پاسخگویی، شکل‌گیری اعتراضات گسترده یا فروپاشی کشور استوار بود، محقق نشد و ایران توانست در برابر فشارهای واردشده ایستادگی کند.

او بر همین اساس معتقد است این ظرفیت باید در عرصه دیپلماسی نیز مورد استفاده قرار گیرد و به یک اهرم مؤثر برای مذاکرات تبدیل شود.

اهرم دوم؛ شکاف میان اهداف آمریکا، اسرائیل و کشورهای منطقه

ظریف دومین فرصت را در تفاوت میان همسویی و همسانی اهداف کشورهای منطقه با آمریکا و اسرائیل می‌داند.

او معتقد است برخی کشورهای منطقه ممکن است در مقاطعی با سیاست‌های آمریکا و اسرائیل همسو باشند، اما این همسویی به معنای یکسان بودن منافع و اهداف آنها نیست.

وزیر خارجه پیشین ایران بر همین اساس تأکید دارد که تهران باید از این فاصله برای توسعه روابط منطقه‌ای و ایجاد زمینه‌های دیپلماتیک جدید استفاده کند؛ پیش از آنکه این شکاف‌ها کاهش یابد.

به نوشته ظریف، کشورهای منطقه نیز باید نسبت به پیامدهای سیاست‌های اسرائیل و آمریکا برای منافع خود هوشیار باشند و از فرصت موجود برای تأمین منافع مستقل خود استفاده کنند.

اهرم سوم؛ تنگه هرمز

تنگه هرمز سومین اهرم مورد اشاره ظریف است.او اهمیت راهبردی این آبراه و جایگاه آن در اقتصاد جهانی را یکی از ظرفیت‌های مهم ایران در مذاکرات می‌داند و معتقد است تحولات اخیر نشان داده که ایران توان اثرگذاری بر امنیت این مسیر راهبردی را دارد.

ظریف در عین حال هشدار داده است که استفاده نادرست یا طولانی‌مدت از این اهرم می‌تواند پیامدهای منفی برای ایران داشته باشد؛ از جمله شکل‌گیری اجماع جهانی علیه تهران یا تلاش سایر کشورها برای ایجاد مسیرهای جایگزین.

از این منظر، او تنگه هرمز را نه ابزاری برای استفاده نامحدود، بلکه اهرم چانه‌زنی در مسیر دستیابی به توافقی پایدار ارزیابی می‌کند.

هشدار درباره فرسوده شدن اهرم‌های ایران

ظریف در بخش دیگری از مقاله خود تأکید کرده است که هیچ‌یک از سه ظرفیت مورد اشاره، دائمی نیستند.

به اعتقاد او، ادامه تنش، فشارهای اقتصادی و سیاسی و تداوم درگیری می‌تواند به تدریج توان اجتماعی و نظامی ایران را کاهش دهد و از قدرت چانه‌زنی کشور بکاهد.

او همچنین معتقد است ادامه تنش مدیریت‌نشده میان ایران و آمریکا می‌تواند به اسرائیل فرصت دهد تا اختلافات موجود میان اهداف خود و واشنگتن را کاهش دهد و آمریکا را بیش از گذشته درگیر سیاست‌های منطقه‌ای کند.

تأکید بر دیپلماسی در یک بازه زمانی محدود

جمع‌بندی دیدگاه ظریف این است که ایران باید از ظرفیت‌هایی که در اختیار دارد برای تبدیل دستاوردهای میدانی به دستاوردهای دیپلماتیک استفاده کند.

او بازه ۶۰ روزه را زمان مناسبی برای بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها دانسته و معتقد است مذاکره‌کنندگان ایرانی باید با یک راهبرد چندوجهی وارد گفت‌وگوها شوند.

ظریف در پایان مقاله خود بر استفاده از ظرفیت‌های انسانی، تاریخی، فرهنگی و جغرافیایی ایران برای بازتعریف جایگاه کشور در منطقه و جهان تأکید کرده است.

در مجموع، پیشنهاد مطرح‌شده از سوی وزیر امور خارجه پیشین ایران بر سه محور استوار است: توان داخلی و اراده برای ایستادگی، استفاده از تفاوت منافع میان بازیگران منطقه‌ای و اهمیت راهبردی تنگه هرمز؛ سه ظرفیتی که به باور او باید پیش از فرسوده شدن، در خدمت یک راهبرد دیپلماتیک قرار گیرند.