۸۰ همت برای سلامت پیشبینی شد؛ چرا فقط ۲۰ همت محقق شد؟
زمانی کیاسری: تجلیل از پرستاران کافی نیست؛ مطالبات باید بهموقع پرداخت شود
عالیه زمانی کیاسری، نماینده مردم ساری و میاندورود در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون بهداشت و درمان، در گفتوگو با خبرنگاران با انتقاد از تداوم معوقات و مشکلات معیشتی پرستاران تأکید کرد که حمایت واقعی از این قشر، فراتر از تجلیلهای مناسبتی است و به تأمین منابع مالی، پرداخت بهموقع مطالبات و اصلاح نظام پرداخت متناسب با سختی کار نیروهای بالینی نیاز دارد.
به گزارش خبرنگار دسترنج ۲۴،عالیه زمانی کیاسری با اشاره به افزایش ارزش ریالی اضافهکاری پرستاران و بازنگری تعرفههای خدمات پرستاری گفت: با پیگیریهای انجامشده در مجلس دوازدهم و کمیته پرستاری کمیسیون بهداشت، ارزش ریالی هر ساعت اضافهکاری پرستاران بین دو و نیم تا سه برابر افزایش یافت و نرخ تعرفههای خدمات نیز مورد بازنگری قرار گرفت؛ اما رشد هزینههای زندگی در یک سال و نیم اخیر، مانع از آن شد که این افزایشها به بهبود متناسب وضعیت معیشتی پرستاران منجر شود.
به گفته وی، افزایش اسمی پرداختها زمانی میتواند اثرگذار باشد که با نرخ تورم و هزینههای واقعی زندگی تناسب داشته باشد؛ در غیر این صورت، ممکن است ارقام دریافتی افزایش پیدا کند، اما قدرت خرید و توان اقتصادی کارکنان همچنان تحت فشار باقی بماند.
این عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با تأکید بر تفاوت ماهیت فعالیت پرستاران با مشاغل اداری افزود: خدمات پرستاری محدود به ساعات مشخص اداری نیست و مراقبت از بیماران بهصورت شبانهروزی، در شیفتهای متعدد، روزهای تعطیل و شرایط بحرانی ادامه دارد.
وی تصریح کرد: مسئولیت مستقیم حفظ جان بیماران، فشارهای جسمی و روانی و شرایط خاص فعالیت نیروهای بالینی باید در نظام پرداخت و سیاستهای استخدامی مورد توجه قرار گیرد و نمیتوان بدون در نظر گرفتن این تفاوتها، شرایط کاری پرستاران را با مشاغل اداری یکسان ارزیابی کرد.
گره مالی نظام سلامت؛ از اعتبار مصوب تا منابع تحققیافته
نماینده مردم ساری و میاندورود در مجلس، یکی از عوامل اصلی انباشت مطالبات پرستاران را مشکلات تأمین و تخصیص منابع مالی حوزه سلامت دانست و با اشاره به قانون بودجه سال ۱۴۰۴ اظهار کرد: بیش از ۸۰ هزار میلیارد تومان از محل فروش سهام دولتی برای حوزه سلامت و وزارت بهداشت پیشبینی شده بود، اما به گفته وی، در عمل تنها حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان از این منابع، آن هم در قالب اسناد و اوراق مالی، تحقق یافت.
زمانی کیاسری با انتقاد از فاصله میان منابع پیشبینیشده و منابع تحققیافته افزود: محقق نشدن کامل اعتبارات و جایگزینی منابع نقدی با اوراق مالی، دانشگاههای علوم پزشکی را با مشکلات مالی و بدهیهای انباشته مواجه میکند.
به گفته وی، زمانی که مراکز درمانی برای تأمین هزینههای جاری، دارو و تجهیزات پزشکی با محدودیت منابع روبهرو باشند، پرداخت مطالبات و کارانه پرستاران نیز با تأخیر مواجه خواهد شد؛ موضوعی که فشار مضاعفی بر کارکنان درمانی وارد میکند.
این اظهارات بار دیگر اهمیت تفاوت میان اعتبار مصوب و منابع مالی قابل استفاده را برجسته میکند. پیشبینی اعتبار در قانون بودجه، بهتنهایی به معنای تأمین نقدینگی مورد نیاز مراکز درمانی نیست و تحققنیافتن منابع در زمان مناسب میتواند بر پرداخت مطالبات کارکنان و استمرار خدمات درمانی اثر بگذارد.
سهم سلامت از بودجه باید افزایش یابد
زمانی کیاسری با انتقاد از عملکرد دستگاههای مسئول در تأمین اعتبارات حوزه سلامت، تأکید کرد که تصمیمهای حمایتی زمانی نتیجهبخش خواهند بود که منابع مورد نیاز برای اجرای آنها نیز بهطور کامل و بهموقع تخصیص یابد.
وی راهکار اساسی برای بهبود وضعیت مالی نظام سلامت را بازگشت سهم این بخش به محدوده ۶ تا ۷ درصد از کل بودجه عمومی کشور دانست و اظهار کرد: دانشگاههای علوم پزشکی برای پرداخت بهموقع مطالبات کادر درمان، تأمین تجهیزات و بهبود زیرساختهای درمانی، به منابع مالی پایدار نیاز دارند.
از منظر تحلیلی، افزایش سهم سلامت از بودجه عمومی زمانی میتواند به بهبود شرایط منجر شود که با سازوکار شفاف تخصیص اعتبارات، نظارت بر نحوه هزینهکرد و اولویتبندی تعهدات مالی همراه باشد. در غیر این صورت، حتی افزایش اعتبارات مصوب نیز ممکن است نتواند مشکلات انباشتهشده مراکز درمانی را بهطور کامل برطرف کند.
کمبود پرستار؛ پیامد تداوم مشکلات معیشتی
این نماینده مجلس در بخش دیگری از گفتوگو، وضعیت معیشتی پرستاران را با مسئله کمبود نیروی انسانی در مراکز درمانی مرتبط دانست و نسبت به پیامدهای ادامه این شرایط هشدار داد.
به گفته زمانی کیاسری، هنگامی که پرستاران در کنار فشارهای جسمی و روانی ناشی از شیفتهای متعدد، با تأخیر در پرداخت مطالبات و مشکلات اقتصادی مواجه میشوند، انگیزه آنها برای ادامه فعالیت حرفهای کاهش مییابد و احتمال خروج نیروهای توانمند از چرخه خدمت یا تغییر شغل افزایش پیدا میکند.
این مسئله تنها به وضعیت شغلی پرستاران محدود نمیشود؛ کمبود نیروی انسانی میتواند فشار کاری کارکنان حاضر در بیمارستانها را افزایش دهد و بر کیفیت و استمرار خدمات مراقبتی اثر بگذارد.
بر همین اساس، رسیدگی به معوقات، اصلاح نظام پرداخت و ایجاد شرایط مناسب برای ماندگاری نیروهای متخصص باید در کنار برنامههای جذب نیروی جدید مورد توجه قرار گیرد. تأمین نیروی انسانی مورد نیاز نظام سلامت بدون توجه به شرایط کاری و معیشتی کارکنان موجود، نمیتواند بهتنهایی راهکاری پایدار برای رفع کمبودها باشد.
مطالبات پرستاران؛ از وعده تا اقدام عملی
زمانی کیاسری با تأکید بر ضرورت ایفای تعهدات مالی دولت و سازمان برنامه و بودجه خاطرنشان کرد: پایداری زنجیره درمان و تضمین سلامت مردم مستلزم آن است که اعتبارات مصوب بهصورت نقد و در زمان مناسب در اختیار مراکز درمانی قرار گیرد.
وی تأکید کرد که تکریم واقعی پرستاران زمانی محقق میشود که حمایتهای قانونی و سیاستهای اعلامشده، در زندگی روزمره آنان اثر ملموس داشته باشد و مشکلات مربوط به معوقات، دریافتیها و شرایط کاری کاهش پیدا کند.
آنچه از مجموع اظهارات این نماینده مجلس برمیآید، ضرورت توجه همزمان به سه موضوع اساسی است: تأمین منابع مالی پایدار برای نظام سلامت، اصلاح سازوکار پرداخت به کارکنان درمانی و نظارت بر اجرای تعهدات مالی دستگاههای مسئول.
در این میان، انتشار گزارشهای شفاف درباره میزان تحقق اعتبارات، وضعیت بدهی دانشگاههای علوم پزشکی و روند پرداخت مطالبات پرستاران میتواند به روشن شدن ابعاد مشکلات و ارزیابی عملکرد دستگاههای مسئول کمک کند.
در نهایت، معیار اصلی سنجش اثربخشی سیاستهای حمایتی، نه صرفاً افزایش ارقام مصوب یا برگزاری مراسم تقدیر، بلکه بهبود واقعی وضعیت معیشتی پرستاران، پرداخت منظم مطالبات و فراهم شدن شرایط مناسب برای ادامه خدمت این نیروهای حیاتی در نظام سلامت کشور است.

